Norabide prepositivoa: zein bestela?

Idazten dio hak Xabier Amuriza ki Erramun Gerrikagoitia ezen:

... , hik [esan nahi baitu: Erramunek], gauza askotan, arrazoi handiak izan arren, idazkera prepositibo horrek zeharo desorientatzen najok. Askatasunaren janduntzat ondo ikusten joat, baina ez jakiat, ba, hizkuntzari hortik asko lagundu leitekionik.

Lehenengo begiratuan eta hotzean ikusita, gure idazkera hau da lar differentea tik ohiko eredua, ez da dudarik. Hortaz, ez da arraroa Amurizari edo edonori eredu hau txokante eta desorientagarria iruditzea.

Gauza da ze eredu horrek ez duela adierazi nahi bihar-goizerako jarduna, baizik-eta adierazi nahi duela norantza bat, hain zuzen ere adierazi nahi du norantz jo beharko luke euskarak baldin nahiko baleza gainditu estuasun estructuralak ze duten mugatzen bere ahalmen communicatiboa. Azken buruan, norantza horrek nahi du erakutsi helburu bat, zein beharko genuken iritsi atzeon prozesu bat.

Edonola ere, nahiko nuke argi utzi ezen euskararen estuasun estructuralak jaiotzen dira tik bere estructura postpositiboa, eta hortaz, soluzioak ki estuasun horiek soilik etor litezke tik evoluzioa hon eredu postpositibo hori ara eredu askeago eta irekiago bat, zein soilik izan liteken eredu prepositiboagoa (uler bedi "prepositibo" hori an zentzu estructural zabala). Ez dago beste soluziobiderik, ez dago beste norantzarik. Ez bada egiten euskara irekiagoa, estuasunek hortxe dute iraunduko. Hori da norantza: bidea urratsez urrats egin behar da, baina beti norabide horretan.

Adibide baterako, Amurizak berak aipatu du berriki ezen euskarak arazo estructuralak ditu, eta adibidetzat eman du estructura relativoa. Amurizak du eskatzen soluziorik, eta nik proposatu nahi diot soluziobidea: ze eta zein.

Gainera, baldin bi baliabide relatibo prepositibo horiek erabiliko balira an estructura orokor prepositiboago (irekiago) bat, orduan haien potentzialitatea are nabariagoa izanen litzake: izan ere potentzialitate communicatiboa hon estructura guztiz postpositivoa da ondo mugatuagoa ezen potentzialitatea hon estructura guztiz prepositivoa. Edonola ere, soluzioaren hatsarrea hortxe dugu (ze eta zein), guztiz eskura. Zergatik ez dugu bultzatzen?

Beraz, kontua da ze Erramunen eta besteon eredua ez da bere horretan bihar goizerako, baizik helburu bat zein beharko litzaken irabazi gradualki; eta edozein kasutan nahi du erakutsi norabide bat, zein baita ezinbesteko norabidea baldin euskarak iritsiko badu gradu diskurtsibo comparagarririk kin hori gradua zein dugun gozatzen an gure beste hizkuntzak.