asteazkena, maiatza 25, 2022

Irakurketa hogeitar sistematikoa ez da ondo konpontzen kin idazkera dezimala: zenbat eta kantitate altuagoak, orduan eta esamolde hogeitar gutxiago

Sistema numeriko batean egon behar dirá zenbaki referentzial batzuk, zein, printzipioz, ezin diren deskonposatu an parte edo zenbaki txikiagoak, esan nahi baita ze existitu behar dira zenbaki sintetikoak, nola demagun "bi", "bost" edo "hamar". Halako moldean tipikoki sartzen dirá lehenengo hamar zenbakiak, eta beste zenbaki referentzial kritiko batzuk nola "ehun" edo "mila". 

Halaber egon ahal dira beste zenbaki sintetiko batzuk zein jatorriz zirén regularki deskodifikagarriak, baina zein, erabileraren erabileraz, bihurtu diren estrukturalki opako, nola "doce", zein latinez zén "duodecim", non, orain bai, ikusi ahal dirén bere bi oinarrizko osagaiak: "duo" ("bi") eta "decem" ("hamar"). Hamarrekoetan ere egon ahal dirá salbuespenezko sistemak, nahiz izaten diren ondo gardenak eta irakurterrazak: adibidez "-ty" atzizkia an inglesa edo "-enta" an gaztelania (biak ere, jatorriz, signifikatuz "hamar").

Oinarrizko sistema dezimal (idatzi) batean, hogeinakako zenbaki altuxeak ("seiogei", "zazpiogei",...) ikas litezke nola label sintetikoak árteo muga (aski labur) bat, baina, finean, esan behar da ze irakurketa hogeitar sistematikoa ez da ondo konpontzen kin idazkera dezimala, halan ze espero behar dugu ze irakurketa (eta, orohar, kodifikazio-deskodifikazio) vigesimalak joan daitezén erabiltzen gerota gutxiago, batez ere an kantitate altuak: zenbat eta kantitate altuagoak, orduan eta esamolde hogeitar gutxiago. [1636] [>>>]

Etiketak: