Orriak

ostirala, urria 17, 2025

Laugarren irakurketa bat (oraingoan ganik Eduardo Orduña) non gure "eŕaukon" berdin gelditzen den

Behinda atzo eta herenegun ikúsi hiru transkripzio diferente interpretátuz Irulegiko inskripzioa, gaurkoan aipatu behar dugu laugarren bat, egina ganik Eduardo Orduña an bere "Observaciones sobre la inscripción de la mano de bronce de Irulegi" (2023:544), non berriro gure "eŕaukon" hori ez den aldatzen. Horra hor:

Orduña-k zehazten duenez, transkripzio horretan inkluditzen da reinterpretazio sintaktiko bat; alegia, hitzak ez direla agertzen an ber ordena nola agertzen dirén an beste hiru irakurketak, baizik ze hitz bat agertzen dá lekuz aldatuta. Izan ere, Orduña-ren ikuspegitik, textu hori bi jardunetan idatziko zen:

1.: Kontua da ze eskuan agertzen dirá hiru lerro, aurremarkatuz hiru zeinu-lerrokada, eta ez lau, nola finean idatzi ziren, nondik Orduña-k (eta Ferrer-ek ere) ondoriozten du ze eskuko bigarren zeinu-lerrokada gaineratuko zén a posteriori. Horra nóla geldituko zen textua ondón lehen jardunketa hori (Orduña, 2023:54):

2.: Gero, bigarren ariketa batean, gaineratuko zutén bigarren zeinu-lerrokada, zein ez zen ondo kabituko an eskuko hutsunea, halan ze, Orduña-ren aburuz, "n" bat gehitu beharko zén amaieran, apur bat gorago (Ferrer ere ados dago an puntu hori), eta baita gaineratu beharko zén (hau soilik Orduña-ren ustez) hirugarren lerroko azken (ustezko) hitza ere ("akaŕi"), horrela aski nahastuz irakurketa. Hortaz, hauxe litzaké gaineratutako textu hori:

 zein goragoko transkripzioan irakurri ahal den artén ber kakoak.
Baina guretzako, momentuz, gakoa da ze azken "eŕaukon" hori ez da aldatzen. [2879] [>>>]

3 iruzkin:

  1. ERADUN

    eraukon < eradukon

    Forma aoristikoa dirudi.

    + RA

    DA + erroa + ko = darauko
    DA + erroa + pl + ko = darauzko

    ZEN + erroa + ko = zeraukon
    ZEN + erroa + pl + ko = zerauzkon

    LE + erroa + ko = lerauko
    LE + erroa + pl + ko = lerauzko

    BE + erroa + ko = berauko
    BE + erroa + pl + ko = berauzko

    darauko = zaio, dagoko
    darauzko = zaizkio, dagozko

    zeraukon = zitzaion, zegokon
    zerauzkon = zitzaizkion, zegozkon

    lerauko = litzaio, legoko
    lerauzko = litzaizkio, legozko

    berauko = bitzaio, begoko
    berauzko = bitzaizkio, begozko

    darau = derau

    ko = kio, ka
    zko = zkio, zka, tzo, tza

    ***

    ErantzunEzabatu
  2. EDUN

    – RA

    DA + erroa + ko = dauko
    DA + erroa + pl + ko = dauzko

    ZEN + erroa + ko = zeukon
    ZEN + erroa + pl + ko = zeuzkon

    LE + erroa + ko = leuko
    LE + erroa + pl + ko = leuzko

    BE + erroa + ko = beuko
    BE + erroa + pl + ko = beuzko

    dauko = zaio, dagoko
    dauzko = zaizkio, dagozko

    zeukon = zitzaion, zegokon
    zeuzkon = zitzaizkion, zegozkon

    leuko = litzaio, legoko
    leuzko = litzaizkio, legozko

    beuko = bitzaio, begoko
    beuzko = bitzaizkio, begozko

    dau = deu

    ko = kio, ka
    zko = zkio, zka, tzo, tza

    dauko = daukio, dauka
    dauzko = dauzkio, dauzka, dautzo, dautza

    Azken plural bi hauetarik dautso sg eta dautsa sg datoz, eta geroagoko deutso sg eta deutsa sg.

    ***

    ErantzunEzabatu
  3. Aurreko hauek guztiok NOR-NORI dira. Geroago integratuko zen NORK paradigmetan.

    derauko / derauka & dauko / dauka:

    1. le es, le está, le corresponde
    2. le hace tener, le da, le tiene

    ***

    ErantzunEzabatu