"darauzu > darau-t-zu" dá beste aplikazio bat on ber prozesu indartzailea nondik, zenbait baldintzatan, sortzen zirén atzoko "-k-" horiek: oraingoan frikazioa bihurtuko dá afrikazioa (oklusiboagoa, indartsuagoa)

Atzokoan ikusten genuen nóla baldintza fonetiko-funtzional-dialektal batzutan agertzen zakún "-k-" batzuk zein, printzipioz, ez ziren hor egon behar. Ari gara burúz...

... ondoko bi "-k-" horiek:

• darau-k-o

• darau-k-u

zein sortuko liraken bidéz antzeko prozesu fonetiko bat, nahiz abiapuntua izán ezberdina. Esan nahi baita ze aurreko bi "-k-" horiek sortuko ziren noiz indártu euren aurreko soinuak honela:

1.: darau-k-o: lehengo aspirazioa ("-h-") bihúrtu dá oklusibo gorra:

• darauho > darauko

2.: darau-k-u: lehengo oklusio ozena ("-g-") gor bihurtu da (gogortu da):

• daraugu > darauku

halan ze bietan lortuko dugú finean ber soinua: "-k-" barnén prozesu fonetiko bat zein izanen litzakén kontrakoa ki lenizioa (dei deiogun indarpena), nondik sortuko lirakén soinu ezberdin indartsuagoak, ordez eta ahulagoak nola an kasua on lenizioa.

Eta koadro berean, beheraxeago, ikusten genuén ondoko beste adizki hau, kin aukerako "-t-" bat (an Oregi, 1974:273, ikus #1799):

• da-RA-u-(T)zu

Aukerako "-t-" gehigarri horretan gertatu dá atzoko ber prozesu fonetikoa, baina oraingo textuinguru fonetiko horrek aldeztu dú ze lehengo frikatiboa (-z-" an "zu") bihur dadín "-tz-" afrikatua, erlatiboki oklusiboagoa, an beste aplikazio bat on ber prozesu indartzailea nondik sortzen zirén atzoko "-k-" horiek, non frikazioa bihurtuko dén afrikazioa (oklusiboagoa, indartsuagoa). [2942] [>>>]