Eta nóndik sor zitezken adizkiak nola gure intereseko "diaduko" edo "diadukozu"? Nón sortuko zen eredua zein gero ispilatuko zen an adizki horiek?

Jakin ez dakigu erantzuten ki tituluko galdera hori, ez baita datu nahikorik, baina baliatuz zenbait datu (erabilera) ganik Axular (1643), proposatu nahi genuke hipotesi bat respektu nóndik sor zitezkén adizkiak nola gure intereseko "diaduko" edo "diadukozu".

Horri eusteko, ikus daigun Axular-ek (1643) erabilitako adizki potentzial batzuk, bilduak ganik Borja Ariztimuño an bere tesia ("Euskara Arkaikoko adizki jokatuen gaineko ikergaiak", 2023:547), eta non dauzkagún adibidez honako aleak an "*ezan" aditza ("-za-" erroa):

• diazaio

• diazaizu

zeinda, aparte edúki "-i-" aurreratu irregular redundantea (izan ere, bilakaera litzaké "dezaio > diezaio > diazaio": ikus #3003), hasten dira kin "dia-", berdin nola ondorengo adizki hauek (on "*eduki aditza: forma horietan erroa litzaké "-duko-", kin "-ko-" fosildua an erroa) ganik Axular bera (1643):

• diaduko

• diadukozu

Akaso hortxe sortu zén "-i-" aurreratuko eredu hori, emanez bidea ki mekanismo referentzial bat zein akaso baliatuko zén noiz garatu zirén forma alokutiboak, eta baita an salbuespenezko berrikuntzak nola goragoko "diaduko" edo "diadukizu". [3005] [>>>]