Orduña (2025): "En vasco podría conservarse la variante -ka restringida a un uso adverbial: sería un ejemplo más de alternancias de sufijos o segundos elementos de compuesto con oclusiva velar o sin ella, como '-(k)ara', '-(k)ide', '-(k)or', '-(k)ume'"

Amaitzen genuén atzo:

Horrek ekarriko luke ze adibidez "ko(-)" moduko erakusleak izanen liraké oso zaharrak, hain zaharrak ze euren arrastoa galduko litzaké an zurrunbiloa on iragana, hain zaharrak non akaso ager litezkén haien zantzuak an hizkuntza iberikoa. Eta, galdetzen dugu:  Aipatu al dira inoiz halako "k-" hasierak an antzeko lexiko/morfologia iberikoa (adibidez an "kide" moduko hitz bat edo "ko" moduko erakusle bat), oso espekulatiboki balitz ere?

Kontua da ze Eduardo Orduña saiatu da erlazionatzen "-ka" atzizki iberikoa kin egungo euskararen "-ka" adverbiala eta "-(r)a(t)" adlatiboa, halan ze "-ka" hori sartuko litzaké an ber zakua zein adibidez "-(k)ide" edo "-(k)ume":

También aumentan los indicios de que -ka, del que -kate parece ser una variante que aparece en contextos similares, podría ser un destinativo, y por tanto podría relacionarse
con el adlativo vasco -(r)a(t) (Orduña 2018). En vasco podría conservarse la variante -ka restringida a un uso adverbial: sería un ejemplo más de alternancias de sufijos o segundos elementos de compuesto con oclusiva velar o sin ella, como -(k)ara, -(k)ide, -(k)or, -(k)ume (Michelena 1977, 245-246). [Orduña, 2025:336]

Marko berean, autoreak aipatzen dú "kidei" hitza (morfema que puede aparecer solo), zein egon litekén erlazionatua kin euskararen "kide" hitza: 

En cambio, kidei es un morfema que puede aparecer solo (salir:kidei) o combinado con otro elemento (sal-kidei-ke) en contextos claramente no onomásticos. [Orduña, 2025:343]

zein berak aurrerago lotzen duén kin ahaidetsun modu bat (Orduña, 2025:348):

Hori hala balitz, "kide" izan zitekén izen zahar bat zeinen hasierako "k-" soinu hori izanen zén zaharragoa zein haren derivazioá "*hide", edo "ide", akaso signifikatuz hasieran ahaidetasun-modu bat eta gerora zerbait zabalagoa. 

Bestalde, argi dirudi ze iberieran bái izanen genuke gure "-ko" atzizki diminutibo/hipokoristikoa (ikus #1837), halan ze, kontuan hartuz alde batetik gure azalpena (alegia, "ho = -ho = -ko) eta bestetik Mitxelena-ren proposamena (abiapuntua an aldaera oklusiboak), esperoko genuke "ko(-)" moduko erakusle zahar bat, zein hasiko litzakén kin "k-" soinua (ikus atzokoa).

Era berean esan behar dugu ze Orduña-ren goragoko koadro horretan baita agertzen dá euskararen "ume" hitza, zein bát datorren kin Lergako "umme-" zaharra (gabén "k-" soinurik), eta zeinen versio iberikoan (oso espekulatiboa baita) ez litzakén agertuko hasierako "k-" soinurik, nahizta akaso ager litekén "d-" soinua (an "-dumar"). [2976] [>>>]