asteazkena, martxoa 04, 2026

"Amore poderosoa, jauna / asko deusut esquerric" (Lazarraga, 1588), non "derautzut > deutzut/deutsut" antzera nola "derauat > deuat"

Atzokoan nabarmentzen genuen ze...

... agertzen zaizkigu "deutsut" erako forma zaharrak an modu sintetiko beregaina justuki an ber erabilera eta signifikantza nola erabiltzen zén "*eradun" (zein dén, bide batez, ber signifikantza zein den interpretatzen an Irulegiko inskripzioa), erakutsiz eta are frogatuz, gure ustez nahiko argiki, bere jatorria: "*eradun" aditza (bádira halako beste ale batzuk ere, baina gaur hauxe aipatu nahi izan dugu). Ikus ale hau ganik Lazarraga (1588):

Linda damea, asko deusut / nic aregaiti esquerric (Lazarraga, 1588)  

Horko "deusut = deutsut" horrek signifikatzen du "ematen dizkizut", justuki nola Irulegiko "eraukon" hark signifikatuko lukén "eman zion", an erabilera sintetiko beregain zahar eta zehatz bat zein, gure ikuspuntutik, ezin zaion pertenitu ki "eutsi" aditza, ondoreaz ze horrek erakusten du eta are frogátu haruntzago ti edozein duda razonable ezen "deusut = deutsut" erako horiek dirá "*eradun" aditzekoak.

Horrá Lazarraga-ren beraren bigarren alea: 

Amore poderosoa, jauna / asko deusut esquerric (Lazarraga, 1588)

non berriro ere, Lazarraga-k ematen digún "deusut = deutsut" ez-laguntzailea, an ber erabilera eta signifikantza nola balitz "de(ra)utzut" beregain zaharra ("*eradun"), hola oihukatuz bere jatorria:

  • de(ra)utzut > deutzut/deutsut

 antzera nola

  • de(ra)uat > deuat (ikus ere #3015)
alegia, espero genuenez, ber "*eradun" aditza. [3017] [>>>]