igandea, abuztua 30, 2026

Mitxelena (1964), mintzatuz gain "ezen": "No hay duda posible, contra lo que piensan algunos, sobre el carácter popular, no culto, de esta partícula."

Amaitzen genuen atzokoa esánez honako hau:

Hortxe dator "ezen" konpletibo bat, zein gaur egun (esan nahi baita 23 urte geroago) tipikoki idatzi/esango genukén "ze", alegia euskararen "ze" aldaera konpletiboa, euskara hutsa.

Horretaz, ikustagun honako sarrera: 

Atzoko sarreran azpimarratzen genuen nóla "ze" partikula adibidez konpletiboa ez den derivatu ti "zer" galdetzailea (hala balitz ederki egongo litzake, noski), baizik jarráituz bide ondo konplexu-distiratsua, zeinen abiapuntuan dén "ez" partikula negatiboa. Eta Mitxelena-k  azpimarratu zuenez, "ezen" hori, edo bere ahaideá "ze", erabili dá kolokialki ere

Mitxelena-k esaten digu ze:

"No hay duda posible, contra lo que piensan algunos, sobre el carácter popular, no culto, de esta partícula. [Mitxelena, 1964, mintzatuz gain "ezen"]

Izan ere, "ezen" edo "ze" dirá ikaragarrizko emaitza ti evoluzio sintaktiko propio bezain universal bat (dudagabe, beste harribitxi bat), zein gainera diversifikatu dén an erabilera funtzional diferenteak: konpletiboa, konparatiboa, konsekutiboa, erlatiboa,..., eta zeinen erabilera konpletiboa den hain kolokiala nola landua: ...

Horretaz, ikustagun ondorengo erabilera an liburua titúlatzen "Urduliz ingeru" (Gaminde, 1992), non Sopelako Juana Basarte-k, 72 urtekoa bera, zioén:

..., eta kasu da se eskondu san, ... (..., eta kasua da ze ezkondu zen,...)

Hortxe dugu "ze" konpletibo soila. Halako erabilerak gerota nekezago topatuko dira.

Bai, euskararen "ze" aldaera konpletiboa, euskara hutsa. [3196] [>>>]