ostirala, uztaila 31, 2026

"...; semia zan gorputzez ondo egina, arpegi ederto ebagi ta azal zurikua;..." (Mogel, 1800 inguru): SVO neutroa, non predikatua dén rhematikoa

Juan Antonio Mogel, behin aurkezturik bere ipuinaren marko orokorra bidéz esaldi osoko SVO neutro bat (non informazio guztia dén rhematikoa), hasiko da zehazten nolákoak diren aurkeztutako personaia horiek:   

Guraso batek eukazan seme-alaba batzuk; semia zan gorputzez ondo egina, arpegi ederto ebagi ta azal zurikua; barriz alabia lepo jitatu edo makurtuba, baltzerana ta arpegi matxarduna. [Mogel, 1800 inguru] 

Eta zehazteko hitz-ordena oso aproposa izaten dá SVO neutroa kin predikatu edo objetu rhematikoa. Mogel-en esaldian, aditzak ("... zan,,," horrek) prestatzen gaitu ki entzun edo irakurri nolákoa zen semea:   

Guraso batek eukazan seme-alaba batzuk; semia zan... gorputzez ondo egina, arpegi ederto ebagi ta azal zurikua; barriz alabia lepo jitatu edo makurtuba, baltzerana ta arpegi matxarduna. [Mogel, 1800 inguru] 
Hor dugu kasu tipiko bát on zehaztapena, non aurretik expresuki aipatutako zerbait zehaztu egiten den bidéz SVO neutroa (era berean, zehaztapenaren hitz-ordena tipiko hori, alegia SVO neutroa, berdin erabili ahal da aurkeztuz elementu zehatua an sujetua). [3166]