Susmatu ahal dugu "ezen" konparatiboaren jatorri postpositiboa eta negatiboa

Konparatiboez mintzatuz, gaurkoan gogoratu nahi genuke ondoko sarrera:

• [434] Lenagokoak ezen / oraingo mutillak / ez dira eskasago. (OEH)

Aurreko mezuan aipatzen genuen ondorengo esaldia ganik Duvoisin, zein agertu an Orotariko Euskal Hiztegia:

Zaragarra, ezkabia eta bertze asko eritasun ez dira bertzerik ezen harrak. (OEH)

non, genioenez, "bertzerik ezen = baizik":

Zaragarra, ezkabia eta bertze asko eritasun ez dira baizik harrak.

nondik, adibidez:

Zaragarra, ezkabia eta bertze asko eritasun ez dira ez gehiago ez gutxiago ezen harrak.

eta hortik hurbil:

Oraingo langileak ez dira eskasago ezen lehenagokoak.

Ikus, gainera, ondorengo "ezen" konparatibo postpositiboa, berdin ere jasoa an Orotariko Euskal Hiztegia:

Lenagokoak ezen / oraingo mutillak / ez dira eskasago. (OEH)

non, berriro konprobatzen den flexibilitate sintaktiko handia an mekanismo propioa nondik sortu diren konparatibo hauek.

non azpimarratzen genuen "ezen" horren flexibilitate posizionala (hor postpositiboa baita respektu "lenagokoak"). Gaurkoan erabili nahi genuke azken adibide horren variazio hau:

Lenagokoak ezen, oraingo mutilak altuagoak dira.

non nabarmendu nahi genukén "ezen" horren jatorrizko esangura negatiboa:

• ezen = ez(e) negazioa + inesiboa

zeinen arabera interpretatu ahal genukén zerbait nola hau:

Lehenagokoak ez, oraingo mutilak altuagoak dira.

Adibide horietan susmatu ahal dugú:

• "ezen" konparatiboaren jatorri postpositiboa, hala nola ere bere flexibilitate posizional postpositibo/prepositiboa (euskararen mekanismo propial bezain universal bat).

• "ezen" konparatiboaren jatorri negatiboa (ezen = ez(e)  negazioa + inesiboa).  

Hala materialak nola mekanismoak, euskara hutsa. [3213] [>>>]