Nón sortuko lirake prozesamendu-kostuak an hizkuntzalaritza biologikoa (chomskyarra)? Sortuko lirake an mugimendu sintaktikoak

Atzoko ildoari eutsiz:

• [3144] Baina, teoria oroberdintzailea ez da eusten, hasieratik bertatik: "... prozesamendu-lanetan ia aho batez onartzen dela subjektuak hasieran dituzten hurrenkerak prozesatzeko errazagoak direla hizkuntzan." (Laka, lehenago ze 2015eko uztaila) 

Baina, nón sortuko lirake prozesamendu-kostuak an hizkuntzalaritza biologikoa (chomskyarra)? Kontua da ze halako kostuak sortuko lirake an mugimendu sintaktikoak, nola ikusi ahal dugun an ondoko sarrera (non aipatzen dugún Kayne-ren hipotesi antisimetrikoa: ikus #137, #1079 eta #1080) :

• [1102] Atzerakarga chomskyarra 

Atzo ikusten genuén nola...

..., orbita chomskyarrean ere, ordena batzuk izan litezké errazagoak ze beste batzuk. Izan ere, Laka-ren hitzetan,...

... [hipotesi antisimetrikoan] egitura buru-azkenak buru-lehenak baino sintaktikoki konplexuagoak dira. [... areagoko eragiketa sintaktikoak burutzen dituzte;...] [Laka, 2008:11]

halan ze egitura buruazkenak izanen liraké sintaktikoki eta konputazionalki gutxio errazak zein euren kide burulehenak, justuki zeren egonen liraké, nolabait esán, urrutiago ti Gramatika Universala, beti ere ustezkoa. Beste era batera esanda, ordena burulehena izanen litzaké errazagoa zatio izán "oinarrizkoagoa"... biologikoki.

Horretaz, Laka-k aipatzen ditú ondorengo hitzak ganik Erdozia zeháztuz nóla prozesatuko liraken eragiketa sintaktiko konplexuago horiek (an "Simetria ala simetria eza? Hitzordenaz hausnarrean" 2008:16):

"... zenbat eta prozesu sintaktiko konplexuagoak izan, orduan eta zama handiagoa ezarriko diogu oroimenari, eta gure egitura kontzeptualak denbora gehiagoz mantendu beharko dira aktibatuta." (2006b:293) [Erdozia-ren hitzak (2006), zein Laka-k aipatu an bere 2008ko artikulua] 

Ikus aipu osoa (Laka, 2008:16):

Laka-k jarraitzen dú (2008:16):

Adibidez, mugimendu edo lekutze sintaktikoa konputatu ahal izateko, gogoratu behar dugu (oharkabean bada ere) lekuz kanpo aurkitutako osagaiekin, eta gainerako osagai eta elementuak konputatzen jarraitu behar dugu, lekuz kanpoko osagaien jatorrizko lekuak eta perpausaren elementu guztien arteko harremanak egokiro antzeman arte (Gibson 1998). [Laka, 2008:16]

Ikus zabalago:

Orbita chomskyarrean egon litezké ustezko hipotesiak (nola antisimetrikoa) non, Laka-k dioenez, ordena derivatuek (ez "oinarrizkoek") erlatiboki gehiago zamatuko lukete hiztunaren  memoria, sortuz zérbait zeri dei geneiokén... atzerakarga, esan nahi baitá... atzerakarga chomskyarra.

Hortaz, hizkuntzalari biologikoak saiatzen dirá azaltzen ezin ukatuzko diferentzia prozesatiboak artén hitz-ordena diferenteak bidéz mugimendu sintaktiko batzuk (abiatuz ti oinarrizko hitz-ordena bat, parametrikoki finkatua), bide emanez ki egitura sintaktikoki konplexuagoak [Laka, 2008], zeren...

... areagoko eragiketa sintaktikoak burutzen dituzte;... [Laka, 2008:11] 

Eta noláko konplexuak (zénbat mugumendu sintaktiko) burutu beharko lirake an, demagun, oinarrizko SOV hitz-ordena batki lórtu hitz-ordenak nola OSV, SVO edo OVS? Bihar jarraitukó. [3145] [>>>]