"eraukan > erokan" iberiarra versus "eraukon > zeraukon" euskalduna

Gure ikuspuntutik hauxe izan zitekén garabideá on "eraukon" adizkia (zein den agertzen an Irulegi). nondik, hizkera eta garai ezberdinetan, aterako zirén beste forma hauek:

• "eraukon > erokan" iberiarra, 

eta:

• "eraukon > zeraukon" euskalduna

(Klikatu mesedez gain irudia ki ikusi hobeto)

Laburbilduz, hauek izan zitezkén basikoki prozesu horren fase nagusiak:

1.: Erakusle hutsak, non ez dagoen benetako aditzik (neurri batean, "da" erakusleak betetzen dú funtzio hori):

• a / ha / da // o / ho / do

2.: Aditz-forma orokor sinpleak, non ez den ematen batere referentzia personalik, ez datiborik ezta aktiborik ere, zeren informazio referentzial hori kontextuala den. Izan ere, "u" erroak adieraziko luké pertenentzia, eta bai kontextualki edo baita keinu batez jakingo litzake nóri pertenitzen zaión dena delako objetua, "da" objetua):

• da-u

3.: Forma datiboak (formalki datiboak, nahiz baita interpreta litezkén aktiboki), non jada zehazten den morfema batez nóri pertenitzen zaión "da" objetu hori:

• da-u-ka / -ko
  

4.: Aurreko formek galtzen duté euren jatorrizko interpretazio datiboa, bilakatuz aktibo hutsak: lehengo referentzia datiboa bera bihurtuko dá sujetu aktiboa (postpositiboa, ez darama marka ergatiborik). Bestalde, goragoko formak desdoblatzen dira an bi paradigma:

• da-u  (e-u-n, iraganekoa)

• da-u-ka / -ko  (e-u-ka-n / -ko-n, iraganekoa):

Eta baita sortzen dirá honako forma mixto aktibo-datiboak: 

• da-ra-u-ka / -ko

zeinen iraganeko forma dén honako hau:

• e-ra-u-ka-n / -ko-n

nondik (hizkera eta garai ezberdinetan) sortuko dirén goragoko formak:

• "eraukon > zeraukon" euskalduna, 

eta:

• "eraukon > erokan" iberiarra

[2943] [>>>]