astelehena, abendua 22, 2025

"-u-" an "da-u-t" eta "u-ka-n" adiéraziz "pertenentzia" versus "-i-" an "da-i-t" eta "i-za-n" adiéraziz "referentzia"

Herenegun proposatzen genuén honako garabidea, kin "u" erroa adiéraziz pertenentzia, expresatuz nóri pertenitzen zaión dena delako "da" hori (an "da-u-t" eta an "(e)-u-ka-n"):

Analogoki, garatuko zén antzeko ibilbide bat respektu "-i-" erroa, adieraziz "referentzia", expresatuz nóri referitzen zaión dena delako "da" hori (an "da-i-t" > "za-i-t" eta an "(e)-i-za-n"). 

Pensatzekoa da ze sorrera-sorreran ez zen halako morfema referentzial explizitorik emanen, erabiliz aski orokorki honako forma datiboak:

  • da →  (niri) da-t, (zuri) da(t)zu, (hari) dako,...

nondik, bustidura analogikoa eginez, derivatu ahal ditugú honako formak:

  • da →  (niri) ja-t, (zuri) ja(t)zu, (hari) jako,...

Gero hasiko zén erabiltzen "-u-" erro zehatzagoa, eta aldi berean, hizkera batzutan bederen, hasiko zen erabiltzen "-i-" morfema referentziala (an ber forma zein "-u-" erroa, baina adieraziz soilik referentzia):

  • da →  (niri) da-i-t, (zuri) da-i-zu, (hari) da-i-o,...

Hortik, bustidura analogikoa eginez, atera ahal dira honako formak:

  • da →  (niri) za-i-t, (zuri) za-i-zu, (hari) za-i-o,...
Horrela, dauzkagú:
  • "-u-" an "da-u-t" eta "u-ka-n", adieraziz "pertenentzia

versus 

  • "-i-" an "da-i-t" eta "i-za-n" adiéraziz "referentzia"
eta hortxe ditugu "u" eta "i" oinarrizko erroak, antzera nola dauzkagúm beste funtzio batzuetan, "a", "o" eta "e" erro vokalikoak. [2945] [>>>]