asteartea, apirila 07, 2026

Lanketa horretan sartzen dá egitea aplikazio berriak on molde zaharrak, jarráiki euskararen tradizio garatzailea

Zioén atzo Erramun Gerrikagoitia-k:

Eskerrak Jesus R. zatio egiten diguzun exposizioa on komparativoak euskaraz. Lan mardula zeina asimilatzeko eta gero erabili ahal izateko behar da irakurri tentuz eta adi. Eskerrak berriro Jesus.

Eskerrak zuri Erramun zatio zure komentarioak eta galderak. Eta gauza da ze atzoko erabilera konparatiboak ez dira baizik gutxi batzuk barnén aukera konparatibo progresibo guztiak zein diren existitzen euskaraz, eta zein landu beharko liraken arrén egon daitezen eskura-on erabiltzaileak. Lanketa horretan sartzen dá egitea aplikazio berriak on molde zaharrak, jarráiki euskararen tradizio garatzailea, zein izan beharko litzakén...

Zioen atzo Josu Lavin-ek:

Batu (edota bathu) aditza gure traditioneco aditza da.
Batu participioa’ adjectivo modura (euskara batua) ia inexistenta içan da gure literatur traditionean.

"Batu" dá partizipioa on "batu" aditza, berdin nola "bateratu" dén partizipioa on "bateratu" aditza, edo  antzera nola "osotu" dén partizipioa on "osotu" aditza, eta orobat nola "galdu" dén partizipioa on "galdu" aditza". 

Esan nahi baita ze, gure literatur tradizioan ez dira agertzen soilik erabilera konkretuak, baizik-ere mekanismo sortzaileak, eta kasu konkretu horretan agertzen zaigú mekanismo sortzaile bat zeinekin partizipioak bihur litezken adjetibo, eta nondik sortu dirén hainbat adjetibo, eta sor litezkén adjetibo gehiago ere zeintan valoratu beharko litzakén, basikoki, euren funtzionalitatea, euren funtzionalitate komunikatiboa.

Tradizioa izan beharko litzaké inspirazio-iturri eta soluzio-bide, ez indar-alkondara.

Sarrera horretan erabiltzen genituén konparatibo batzuk zeintaz espresuki mintzo ginén an biharamuneko sarrera:

Atzo komentatzen genuen ze tradizioa interpretatu beharko litzake an klave inspiratzaile-sortzailea. Eta atzo bertan erabiltzen genituén honako konparatiboak:

berdin nola...

antzera nola...

orobat nola...

eta antzera erabil geinkén:

nola...

hala nola...

denak ere jarráiki ber eredua, baina adibidez lehenengoan azpimarratuz berdintasuna (berdin nola ...), bitárten bigarrenean nabarmentzen dén soilik antzekotasuna (antzera nola...). Azken horretaz mintzo ginén an:

Sarrera honetan aipatzen genuen a-estruktura "antzera nola...", zein, nahiz izán antzekoa nola "berdin nola...", ez dugun aurkitu hortik zehar izkribaturik. Estruktura horretan ez dugu expresatzen derrigor berdintasuna, baizik soilik antzekotasuna, zein den zerbait gutxio exigentea.
Eta hori ere, eskura dago. 
Bai, nola ere beste guztiak.
Denak ere euskara hutsa. [3051] [>>>]