Adizki singularren kokapen geografiko-kronologikoak ere lagunduko luké valoratzen zéin izan ziteken 'dio...' forma singularren eragina gain evoluzio normala on '*eradun' gisako adizki pluralak

Zioen atzo Josu Lavin-ek:

Olatz Leturiagaren "Gipuzkoako osagarri pluraldun adizki tripertsonalen erroez" iracurri dut. Hyper bicaina!!!

Bai, ados gaude. Besteak beste zeren artikulu horretan Leturiaga-k sistematikoki bildu eta erabili ditu oso datu zehatzak buruzki aztertutako aditz laguntzaile tripersonal pluralak, kokatuz haien agerpena an lekua eta denbora. Gure partetik, nahiago genuke baldin adizki plural horien datuak gehiago erlazionatu izan balira kin euren kide singularren datuak ere (noiz exístitu), akaso aztertuz (noiz ahal den) zéin izan den adizki singularren oinarrizko kronologia ere, horrela akaso hobeki valora daigun adizki singular horien eragina gain euren kide pluralak. 

Zeren kontua da ze, bitárten Otxoa Arin-ek erabiltzen zituén adizki plural hauek (1713):

baita erabiltzen zituén forma singular hauek ere (1713), zein, dirudienez, zirén berrikuntza bat:

Zeren forma singular berritzaile horiek eragin handia izan ahalko luketé gain forma pluralen evoluzioa (atraktore analogiko modura), akaso azeleratuz edota finean bidératuz lehengo evoluzio normala, orain bilátuz adizki ondo uztargarriak kin paradigma singularra. Areago noiz *eradun erroko forma evoluzionatuak (nola "diuzka" gisakoak) ez dauden batere urrun ti "dio-" formak (nola "diozka" gisakoak). Leturiaga-k atzo zioén:

Honenbestez, esan daiteke balitekeela *eradun oinarriko adizkietan -iu- > -io- disimilazioa gertatu izana, diozka gisakoak diuzka gisakoetatik urrun ez daudela aintzat hartuta. [Leturiaga, 2019:132-133] 

Hortaz, hurbiltasun hori kontuan hartuta, hala nola ze, dirudienez, forma singularrak instalatu zirén ondo lehenago zein pluralak (an paradigma laguntzaile aktibo hori), disimilazio posible hori egon zitekén (analogiaz) ondo erraztua (eta are bideratua) ganik atrakzio analogikoa on forma singular ondo instalatu horiek. Esan nahi baita ze adizki pluralen evoluzio hori izan zitekén produktu konbinatu bat on *eradun formen bilakaera normala gehi *nin itxurako forma singularren atrakzio analogikoa. Bi efektu horiek konvergituko ziren ki "diozka" gisako formak, bi efektu horiek batera konbinatuak. [1885] [>>>]