ostirala, apirila 28, 2023

g(u) - (d)a - i - la > g(u) - (d)a - i - ra > g - a - i - ra > gara / gira

Zatitzen genuén atzo "dira" orainaldiko 3. personako adizkia honela:

  • ∅ - d(a) - i - la > ∅ - d(a) - i - ra = d - i - ra = dira (orainaldiko 3. persona plurala)

zein izango litzakén guztiz regularra. 

non ez dagoen hasierako elementu pronominalik (∅), bitárten, aitzitik, bádagoen elementu hori an 1. eta 2. personak, zein horregatik eratorriko lirake honela:

  • g(u) - (d)a - i - la > g(u) - (d)a - i - ra > g - a - i - ra > gara / gira (orainaldiko 1. persona pluralak)
  • z(u) - (d)a - i - la > z(u) - (d)a - i - ra > z - a - i - ra > zara / zira (orainaldiko 2. persona pluralak)

non, ikusten dugunez, hizkera batzuetan gertatuko zén bilakabide fonetiko hau:

  • g - a - i - ra > gara
  • z - a - i - ra > zara

eta beste batzuetan bilakabide hau:

  • g - a - i - ra > gira
  • z - a - i - ra > zira

Baita gertatu dirá antzeko bilakabide fonetiko divergenteak an beste adizki batzuk nola:

  • n - a - i - za > naz
  • n - a - i - za > niz
denak ere derivatuak tik forma komunak. [1974] [>>>]