asteazkena, martxoa 04, 2026

"Amore poderosoa, jauna / asko deusut esquerric" (Lazarraga, 1588), non "derautzut > deutzut/deutsut" antzera nola "derauat > deuat"

Atzokoan nabarmentzen genuen ze...

... agertzen zaizkigu "deutsut" erako forma zaharrak an modu sintetiko beregaina justuki an ber erabilera eta signifikantza nola erabiltzen zén "*eradun" (zein dén, bide batez, ber signifikantza zein den interpretatzen an Irulegiko inskripzioa), erakutsiz eta are frogatuz, gure ustez nahiko argiki, bere jatorria: "*eradun" aditza (bádira halako beste ale batzuk ere, baina gaur hauxe aipatu nahi izan dugu). Ikus ale hau ganik Lazarraga (1588):

Linda damea, asko deusut / nic aregaiti esquerric (Lazarraga, 1588)  

Horko "deusut = deutsut" horrek signifikatzen du "ematen dizkizut", justuki nola Irulegiko "eraukon" hark signifikatuko lukén "eman zion", an erabilera sintetiko beregain zahar eta zehatz bat zein, gure ikuspuntutik, ezin zaion pertenitu ki "*edutsi" aditza, ondoreaz ze horrek erakusten du eta are frogátu haruntzago ti edozein duda razonable ezen "deusut = deutsut" erako horiek dirá "*eradun" aditzekoak.

Horrá Lazarraga-ren beraren bigarren alea: 

Amore poderosoa, jauna / asko deusut esquerric (Lazarraga, 1588)

non berriro ere, Lazarraga-k ematen digún "deusut = deutsut" ez-laguntzailea, an ber erabilera eta signifikantza nola balitz "de(ra)utzut" beregain zaharra ("*eradun"), hola oihukatuz bere jatorria:

  • de(ra)utzut > deutzut/deutsut

 antzera nola

  • de(ra)uat > deuat (ikus ere #3015)
alegia, espero genuenez, ber "*eradun" aditza. [3017]