Errore bat: "deustet" adizkia dá transitiboa (edo bestela esanda: iragankorra), eta hor "-te-" morfema ez da referitzen ki "nork" argumentua (nola esaten den an "Lazarraga Eskuizkribua: Edizioa eta azterketa"), baizik ki "nori" argumentua
Mintzatuz gain "derauztet > deustet" (ikus atzokoa), gaur zehaztu nahi genuke errore bat zein irakurri ahal den an "Lazarraga Eskuizkribua: Edizioa eta azterketa" (v1.2) ganik Gidor Bilbao, Ricardo Gómez,
Joseba A. Lakarra,
Julen Manterola,
Céline Mounole eta Blanca Urgell (2011), noiz komentatzen dutén honako esaldia ganik Lazarraga (1588) an euren A17 atala:
zeinen 9. eta 10. versoak dirén hauexek:
eta non, konprobatu ahal dugunez, aurkitzen dugún gure goragoko "deustet" adizkia, kasu honetan laguntzaile modura ("deustet aguinduquetan = agintzen diet"), zeintaz, ohar batean, irakurtzen dugún honako hau:
- deustet aguinquetan
- ‘agintzen diet’; Lazarragaren eskuizkribuan, -te- morfema iragangaitzetako Nori eta iragankorretako Nork argumentuen pluralgile bezala agertzen da: ecarten (AL: 1153r, AL: 1154v, A1: 37), liçatela (AL: 1154v), egotela (AL: 1154v), darabilte- (A1: 47, A24: 87), deustet (A17: 9), jate (B3: 77), eusten (‘zien’ nahiz ‘zioten’, passim); -de- morfema, ordea, iragangaitzetako Nor argumentuaren pluralgile bezala erabiltzen du. Bost aldiz aurkitu dugu eskuizkribuan: çarade (AL: 1144v, B18: 91), dirade (A1: 52), çagode (A5: 2), çaucidenean (A16: 86), gabilçaden (A17: 93), çabilçade- (B18: 147).
Bistan denez, goragoko (eta eurek expresuki aipatutako) "deustet" hori dá transitiboa (edo bestela esanda: iragankorra), eta hor "-te-" morfema ez da referitzen ki "nork" argumentua (nola esaten den), baizik ki "nori" argumentua on NNN adizki laguntzaile bat, hagin zuzen ere betiko "*eradun" laguntzailea:
- nik haiei derauztet > deustet




2 Comments:
Paperezko edizioan zuzenduta dago eta pluralgile hori Nork zein Nori argumentuekin erabiltzen duela esaten dute.
IA Translator programari Lazarragaren textu hau emanik:
https://crm.interlingua.education/
Doncella guztioi deustet aguinquetan / daguiela amoraduoc ondo artu.
Berak ematen digu InterlinguAzko itzulpena:
A tote le donzellas io ordina que illas recipe ben a iste enamoratos.
*enamorato => inamorato
Eta programa berbera erabilita interlinguatik euskarara itzultzen dugu:
Neskame guztiei agintzen diet maitemindu hauek ongi har ditzatela.
Harrigarriro!
Argitaratu iruzkina
<< Home