Azken buruan mintzo gara burúz gaitasuna ki konbinatu/kateatu era guztietako sintagmak arrén lortu adierazpen aberatsak hala informatiboki nola expresiboki

Irakurtzen genuén atzo honako kometarioa ganik Erramun Gerrikagoitia:

Esaten da dauzkagula 2 gaitasun

1) gaitasun kognitibo rekursiboa
eta
2) gaitasun zenbatzailea

Nik nahizta konsultatu dut zer da "rekursibo" hitza, zein hartzen dut nola sinonimo on repetitivo hitza, ez dut baina ondo kaptatzen bere signifikantza an "gaitasun kognitibo rekursiboa". 

Hasteko eta bide batez aipatu behar dugu nóla gelditu garen harri eta zur noiz ez dugun aurkitu rekursibo/errekutsibo hitz hori an Euskaltzaindiaren Hiztegia, ezta rekursibitate/errekurtsibitate edo rekursio/errekurtsio hitzak ere. Bai, harri eta zur. Espero dugu ez dela izanen ki evitatu beste "-ibo" adjetibo horietako bat (ikus #2327).

Hortaz, hutsune lexiko nabarmen bezain elokuente hori betetze aldera, jo dugu ki gaztelaniaren akademia (RAE), non ikusi ahal dugún bere jatorri latindar verbala: 

recursivo, va

Del lat. recursus, part. pas. de recurrĕre 'recurrir', e -ivo.

    adj. Que se contiene a sí mismo un número indefinido de veces.
    adj. Gram. Dicho especialmente de un proceso: Que se aplica de nuevo al resultado de haberlo aplicado previamente. La subordinación es un proceso recursivo.
    adj. Gram. Dicho de una unidad o una estructura: Que puede contener como constituyente otra del mismo tipo. 

 

Ikus ere honako definizioa ganik Dabid Anaut an bere "Hizkuntzaren barrurako atea" (2012):

Errekurtsioa, Chomskyk eztabaida honen erdigunean kokatu izan duen gaitasuna, esaldiak beste esaldi batzuen barruan sartzeko gaitasuna da hain zuzen ere, edo, zehatzago esanda, sinbolo jakin baten barnean sinbolo bera agertu ahal izatea. Hizkuntza errekurtsiboa da hizkuntza-osagai jakin baten barruan mota bereko osagai bat ager daitekeelako. «Ane etorri da» esan dezakegu, esaterako. Baina baita «Aitorrek esan du Ane etorri dela» ere. Baita «Alaitzek uste du Aitorrek esan duela Ane etorri dela» ere. Eta honela jarrai genezake, mugarik gabe. Errekurtsioak ematen digu digo aukera hori. [Anaut, 2012:36]

Kontua da ze jendakiok bádugu gaitasun kognitibo/biologiko hori: gure burmuinak egin ahal ditu halako konbinazio linguistikoak, non, adibidez, osagarri  genitibo batean uztartu ahal dugún perpaus erlatibo bat zeinen barruan sartuko dugún denborazko perpaus bat. 

Beste kontu bat da zéin den erreminta zeinekin egiten ditugun operazio horiek. Eta hor erreminta linguistiko progresiboa (zein ez den gaitasun kognitiboa, baizik teknologia) dá teknikoki askoz potenteagoa zein erreminta linguistiko regresiboa, halan ze rekursibitate funtzionala haunditzen dén nabariki.

Esan nahi baita ze halako potentzialitate kognitibo biologiko rekursibo hori askoz hobeto gauzatuko da bidéz teknologia rekursibo funtzionala, zein díon emanen funtzionalitate erosoa ki aipatutako potentzialitate biologikoa, hola lortuz gaitasun rekursibo reala ki konbinatu/kateatu era guztietako sintagmak arrén lortu adierazpen aberatsak hala informatiboki nola expresiboki. [3071]