osteguna, apirila 23, 2026

Kontua da ze rekursibitate funtzionala doa elkarturik kin progresibitate/irekitasun diskursiboa, zein dagoen elkarturik kin... efizientzia eta efektibitate komunikatiboa

Irakurtzen genuen atzo an komentario bat:

Ez da soilik arazoa on Euskal Filologia, nik dut uste dala arazo orokorra.

Arazoa dá... ezbideá zeintan sartuta dagoen euskal diskursoa. Eta hortik ateratzeko behar dá... garabidea.

Garabide horretan barna, edozein aportazio dá ondo etorria (adibidez, atzoko inkesta hori oso aportazio baliosa iruditzen zaigu, eta ez dugu uste inkesta erraza denik ez ikerleen aldetik, ezta inkestaturiko irakasleen aldetik), baina azken erantzukizuna datza an euskal hizkuntzalariak, alegia an horiek ze duten ikertzen nóla funtzionatzen dirén hizkuntzak arrén bete helburu komunikatibo orokorrak, bereziki aztertuz hitz-ordena eta horren inplikazioak gain rekursibitate funtzionala: adibidez, argi utzi behar da ze existitzen da rekursibitate formal bat eta rekursibitate funtzional bat, reala, zein izan ahal den askoz mugatuagoa zein formala dependituz on ezaugarri sintaktikoak nola hitz-ordenaren norabidea. Bide batez esán ze rekursibitatea izango litzaké hizkuntza humanoaren ezaugarri zentrala.

Kontua da ze rekursibitate funtzionala doa elkarturik kin progresibitate/irekitasun diskursiboa, zein dagoen elkarturik kin... efizientzia eta efektibitate komunikatiboa. Eta, bidé batez, gogora daigun ondoko sarrera:

Segítuz kin azken sarreretako ildoa, gogoratu nahi genuke nóla hasten genuén gure artikulua titúlatzen "Sintaxiaren norabide komunikatiboa" (Senez, 2015:186, superfizialki birmoldatua):

Hizkuntzen aurren-aurreneko helburua komunikazioa da, eta helburu komunikatibo horrek du gidatzen hizkuntzen ibilbidea era naturalean (nahiz eta bide natural hori ez den zertan izan oztoporik libre, eta ez da). Eta hizkuntzalariek beharko lukete iluminatu euskal sintaxigintzaren bide komunikatibo hori afin itzultzaileek, zuzentzaileek, irakasleek edo edozeinek aurrera egin ahal izán erosoago

Miren Azkarate-k (morfosintaxilaria eta euskaltzaina baita, Gramatika-Batzordeko kidea) berriki azaldu du bere ikuspegia gain kuestio kruzial hau an liburua titúlatzen "Hizkuntzen berdintasun komunikatiboa: mitoa ala errealitatea" (Mendizabal, 2014:13-28), erantzunez ki galdera eta kezka sintaktikoak zein Mikel Mendizabal ltuarte irakasleak planteatu zizkion. Azalpen horiek izanen dira gure abiapuntua afin reflexiona dezagun burúz sintaxigintza komunikatiboa. [Rubio, 2015:181-182]

Artikulu osoa (alegia gure erantzun osoa respektu Miren Azkarate-ren aipatutako artikulua) irakurri ahal duzu an:

Zuk zeuk ikus eta valora, irakurle, gure agintari linguistikoen argumentuak, edo hobeto esanda, euren desargumentuak, noiz saiatzen dirén argumentatzen, zeren, azken buruan, beti ibiltzen dira an kontu erlatiboki periferikoak (halanola adibidez artikuluen sorrera, zeinen tratamendua dén, gainera, oso partziala, nola argudiatzen dudan an goragoko papera), gabén sartu an muina on kuestioa: zergátik ez dira aipatzen an euren ustezko ziklo linguistiko hori hiru hitz-ordena hauek: OSV, OVS eta VOS?.

Baina (salbuespenak salbuespen), hizkuntzalari erantzuleek, esan nahi baitá erantzukizuna dutenek, ez dute erantzuten. [3067]