Zehaztu beharko zeniguke zéin den atzoko "dadukaionik" horren referente indirektoa? Zéri dagokio "-o-" hori? Eta zergátik ber "-o-" hori ez den funtzionatzen nola referentzia datiboa an herenegungo "dadukaio" (hori ez bailitzake tripersonala)
Zioén atzo Josu Lavin-ek:
Zeren ezta, soberaniak gaiñez eragin eztiazaionik, ezta bere neurria baiño gehiago dadukaionik.
Urgell, Ariztimuño eta orain Rubio ere oker daude.
diazaio eta dadukaio biak dira NNN.
DIAZA + I + O
DADUKA + I + O
KE partikularen valiokidea da i hau:
i = ke
diazaio = diazakeo
dadukaio = dadukakeo
Bai, daduka + ke + o.
Ondo ulertu badut zure analisia, Josu, herenegungo "dadukaio" hori ez litzaké tripersonala:
- dadukaio "daukake" (bipersonala: hark hura)
bitárten atzoko "dadukaionik" bái izanen litzaken tripersonala:
Bi dadukaio ditugu Axular baitan. Besteak bai [alegia: "dadukaionik" horrek] ematen duela NNN. [Herenegungo iruzkina]
Horrá biak batera:
Hortaz, izanen genuke forma bakarra eta bi interpretazio, zeinda ez dirudien oso ohikoa.
Guk uste ze, printzipioz bederen (eta kontrako arrazoi sendorik ez badago), gelditu beharko ginake kin interpretazio bakar bat aplikagarria ki Axular-en bi erabilera horiek. Zure interpretazio bikoitzean, ordea, adizki horretako "-i-" hori ez datiboa ez izanik (baizik potentziala = "-ke-"), bilatu beharko genuke adizkiaren karaktere datiboa an bere azkeneko "-o" referentzial datibo hori. zein, diogunez, funtzionatuko litzake nola referentzia datiboa an bigarren erabilera ("dadukaionik"), nahiz ez an lehenengoa ("dadukaio"), aski kapritxosoki.
Esan nahi baita ze, Josu, uler daigun zure interpretazio bikoitza (eta uler daigun zértan gauden oker), zehaztu beharko zeniguke zéin den objetu indirektoa zeini referituko litzaión adizki tripersonal hori an "dadukaionik" datiboa, halanola zergátik lehenengoan ber "-o-" hori (an "dadukaio") ez den funtzionatzen nola referentzia datiboa (hori ez bailitzake tripersonala). [3014]
posted by Jesus Rubio at igandea, martxoa 01, 2026
2 Comments:
dadukaio guztiak dira NNN
daduka + i (=ke) + o
: le puede tener
: se lo puede tener
IA Translator-en bidez, Axularrenganik euskara batua interlingua bitarte dela:
AXULAR
77 Itsasoko untziak, barkha handiak, anhitz daduka, karga handia iasaiten du. Erditaraiño betheagatik itsas gaiñean dago. Hirur laurdenak betheagatik ere badabilla, oraiño ageri da. Guztia betha dadinean, hondatzen, eta ondoratzen da, orduan estaltzen da. Zeren ezta, soberaniak gaiñez eragin eztiazaionik, ezta bere neurria baiño gehiago dadukaionik. Bada haur beror gerthatzen zaitzu, zeure bekhatuen kargarekin, zuri ere. Egiten ditutzu hogoi bekhatu mortal, eta oraiño bizi zara, igurikitzen deratzu Iainkoak. Egiten ditutzu berrogoi, eta oraiño ere utzten zaitu. Egiten ditutzu hirurogoi, eta guztiarekin ere badu pazientzia, pairatzen derauzkitzu. Egiten ditutzu lauretan hogoi, eta orduan bethatzen da neurria, orduan mukurutzen da, orduan gainez eginik, untzia ondara bezala, zu ere, infernuko zolara erortzen zara.
IA
77 Le vascello del mar, le grande nave, contine multo, illo supporta un carga pesante. Ben que illo es plen usque al medietate, illo remane super le mar. Ben que tres quartos es plen, illo ancora naviga, illo ancora es visibile. Quando illo se plena completemente, illo se affunda e va al fundo, tunc illo es coverte. Proque il non ha excesso que non lo face redundar, ni il ha cosa que contine plus que su mesura. Pois iste mesme cosa occurre a te, con le carga de tu peccatos, a te anque. Tu committe vinti peccatos mortal, e tu ancora vive, Deo te expecta. Tu committe quaranta, e ancora Ille te lassa. Tu committe sexanta, e con toto illo Ille ha patientia, Ille te supporta. Tu committe octanta, e tunc le mesura se plena, tunc illo se cumula, tunc, redundante, como le nave al fundo, tu anque cade al fundo del inferno.
EUS
77 Itsasontziak, ontzi handiak, asko hartzen du, karga astuna jasaten du. Erdira arte beteta egon arren, itsasoaren gainean geratzen da. Hiru laurden beteta egon arren, oraindik nabigatzen du, oraindik ikusgai dago. Erabat betetzen denean, hondoratu egiten da eta hondora doa, orduan estalita geratzen da. Zeren ez baitago gainezka egiten ez duen gehiegikeriarik, ezta bere neurria baino gehiago hartzen duen gauzarik ere. Bada, gauza bera gertatzen zaizu zuri, zure pekatuen kargarekin, zuri ere bai. Hogei bekatu mortal egiten dituzu, eta oraindik bizi zara, Jainkoa zure zain dago. Berrogei egiten dituzu, eta oraindik utzi egiten dizu. Hirurogei egiten dituzu, eta horrekin guztiarekin pazientzia du, jasaten zaitu. Laurogei egiten dituzu, eta orduan neurria betetzen da, orduan metatu egiten da, orduan, gainezka eginez, itsasontzia hondora bezala, zu ere infernuaren hondora erortzen zara.
Argitaratu iruzkina
<< Home