Bai, azken mendean atzerapausu handiak eman dira an ordena-kontuak, hainbesteraino non gaur egun, dirudienez, interpretatu behar dugú titular bateko SVO hitz-ordena nola enfatikoa an S eta exhaustiboa

Atzokoaren haritik, gaurkoan gogoratu nahi genuke bukaerá on gure #2680:

Euskara idatzian ere, hasieratik bertatik, erabili da SVO ordena neutroa edota markatua an O, hala an perpaus printzipalak nola an subordinatuak: adibidez perpaus erlatiboetan, tipikoki, izenorde erlatiboaren atzean kokatu ohi zén aditza eta gero gainerako osagarriak harik XIX. mendea. Zoritxarrez, azken mendean atzerapausu handiak eman dira an ordena kontuak, zeinen ondorioz egun aurkitu ahal dugún Euskaltzaindiko Gramatika-Batzordeko kide Céline Mounole ("Iparrorratza. Kalko eta huts ohikoenen saihesteko bidelaguna", 2024) deféndituz ze ondoko titularra ikusita:

Thierry Biscary kantariak proposatzen du oren bat eterdiko musika ibilaldi bat.

"Thierri Biscary kantariak” izan beharkó foku markatua (enfatikoa) eta baita exhaustiboa ere ("Thierry Biscaryk..., ez beste nehork"), ordezta intérpretatu, normaltasunez, esaldi neutro bat kin informazio guztia rhematikoa, edo akaso soilik predikatu rhematikoa edo soilik objetu rhematikoa (objetua: "oren bat eterdiko musika ibilaldi bat"). Interpretazio hori gelditzen dá mendé entzulea edo irakurlea, aráuz bere ezagupen kontextuala.

Titular horretan sujetu enfatiko exhausiboa interpretatzea soilik gerta liteke azpi baldintza kontextual oso bereziak eta ondo nabarmenak, baina defektuz titular hori normaltasunez interpretatu beharko litzaké an modu neutroa. Edonola ere, duda balego respektu goragoko interpretazio neutro hori, aski da jartzea azentu grafiko diskursibo bat gain aditza:

Thierry Biscary kantariak proposatzen dú oren bat eterdiko musika ibilaldi bat.

horrela guztiz argi utziz norántza begiratu behar dugun bilatuz informazio rhematikoena (aurrerantz), adieraziz ze sujetua ez da enfatikoa ezta ere esaldiko osagai rhematikoena. Aukerako azentu diskursibo horrek argituko luke edozein duda, baldin ahalkorik balego, nahiz defektuz (kontextuak ez badu kontrakoa argiki erakusten) holako esaldiak ulertu beharko lirake nola neutroak. Defektuz ulertuko balira nola neutroak, orduan sujetua hanpatua denean jarri ahal da azentu grafiko enfatiko bat an sujetua, beti ere dudarik balego, hau da, oso gutxitan.

Bai, azken mendean atzerapausu handiak eman dira, hainbesteraino non gaur egun, dirudienez, interpretatu behar dugú titular bateko SVO hitz-ordena nola enfatikoa an S eta exhaustiboa (Célin Mounole, 2024). Bai, atzerapausu handiak (ikus #2682). [3153]