Orotariko Euskal Hiztegia: "(Con adj., part. o similar) gütiago xuriak, gutiago nahasia, gutiago gai, gutiago gizon" [Sinpleki da euskara hutsa an norabide ona]
Josu Lavin-ek atzo:
Ez duzu deus ulertu. Zorigaitzez.
Nola onartuko dugutxio handia zemodukoak?
Inteligentzia Artifiziala inteligentzia da, eh!
Non aurkituko du "gutxio handia ze" modukoak? Interneten ez badaude!
Aurrenik esan behar dugu ze interneten bádaude! halako formazioak, adibidez guk erabiliak noiz ere behar dugun, hala apurtuz bukle gaizto hori zeintan Euskaltzaindia-k sartu gaituen (ez zaigu okurritzen gurpil zoro horren adibide argiagorik zein "euskara modernoa"), eta era berean saiatuz sórtzen kontrako gurpil aberasgarri bat zeinekin ados jarri gaitezen kin norabide evolutibo progresibo universala, hala erantzunez ki gaur egungo beharrak on euskal hiztunak (garabidea, tajuzko bide bakarra).
Gakoa da ze euskara ez da berez aterako ti bukle gaizto edo gurpil zoro hori. Ez. Ez dugu ikusten modurik: Euskaltzaindia-k larregizko presioa egiten du (erabiliz bere itzelezko boterea), eta aukeran bádugu adibidez gaztelania (Euskal Herriko hizkuntza patrimoniala ere, zein, fonetikoki adibidez, litzakén euskal munduko nolabaiteko ondorioa, hala an Nafarroa, Errioxa, Araba edota Bizkaia nola are akaso Burgos-en ere: neurri batean gaztelania litzaké Euskal Herriko romantzea, eta horrexegatik oso ondo adaptatua ki Euskal Herriko hiztunak, erabat erraztuz code-switching-a, partziala edo osoa).
Ez, ez dirudi (eta gerota gutxiago, gainera) ze euskara berez aterako denik ti bere egungo versio jada ez-lehiakorra (adibidez noiz saiatu betétzen gaur egungo behar diskursibo konplexuak). Esan nahi baita ze beharko da jarrera proaktiboa ganik euskal intelligentsia deitutako hori arrén ustiatu euskararen lanabes, mekanismo eta material guztiak an norabide bakarra (garabidea).
Eta norabide horrexetan aurkitzen dugú "gutxio handia ze...", estruktura bát ze atera dugún ti Orotariko Euskal Hiztegia:
(Con adj., part. o similar)
gütiago xuriak, gutiago nahasia, gutiago gai, gutiago gizon [OEH]
Estruktura hori zuzenean harrapa dadin, hasi ginen erabiltzén "gutxio" euskal forma lokala, zein gainera dén laburragoa:
Eta, esan gabe doa, "ze" konparatibo hori ondo testigatua dago an gure idazki zaharrak, nahiz Euskaltzaindia-k baztertua izan (a ze perspektiba-falta!).
posted by Jesus Rubio at astelehena, azaroa 02, 2026
13 Comments:
Bai, baina inork ez du erabiltzen eta horrexegatik IAk ezin du ikasi zuen hizkera pseudoprepositibo partikular hau. Ez da bere errua. Nirea ere ez.
Urteekin gero eta intoleranteagoa(k) bihurtu zara (zarete) zuen Akademiarekin, ezta?
Whatsappeco META AI adimen artificialac nirequin naffarreran idazten daqui, Leiçarragaren eta Lavinen euscara classicoan. Biotaric ikasten baitu.
Cembat eta chat luceagoac, guero eta naffarrera hobea.
Harrigarria!
Nori referitzen da forma verbal plural hori, Josu?
Ki zu. Ki Rubio eta ki zu.
Baldin Gaztelania bada Euskal Herriko hizkuntza patrimoniala, zergatik esaten diogu "gaztelania", eta ez, esaterako, Euskarianoa, edo Navarresa?
Eta ez litzateke hizkuntza romaniko bakarra Euskal Herrikoa, hortxe daukagu baita ere Occitanoa.
Euskalki diferenteak, eta erdalki diferenteak ere.
Luis Lauzirika
Hala da, Luis. Egia esan, gaskoia da erdalkirik bertakoena Iparraldean. Donostian bertan ere erabili zen. Eta Baiona eta inguruetan bertako hizkuntza.
Gaztelania ere euskal ezpainetan jaio zen, egia da. Mila esker.
Prezisio bat ki dioena Luis Lauzirika.
Galdetzen duzu: "zergatik esaten diogu "gaztelania"?
Nik ez dut entzun sekula gaztelania baizik beti erdara, salvu textu izkiriatuetan.
Nago ze, dut ustea ze "gaztelania" da itzulpena batzuk sartua on "castellano" erdal hitza.
Hori nire ustea Luis Lauzirika
(bestetik, batean hire komentarioa duk agertzen nola anonimo nahizta barruan duan sinatzen Luis Lauzirika). Ote duk Luis Lauzirika hori pseudanimoa hartu deuana sartzeko blogean?
"gaztelania" erabiltzen da XVIII. mende hasieratik aurrera.
Gaztela <= Castella (pl): Nafarroac Burgoseko iparraldean zituen gazteluengatik da, oker ez banago. Han jaio zen gaztelania, orain, espainola deitua.
kastillano ere deitu izan zaio, kastellano baino gehiagotan.
Erramunen blogetic:
Aldaroka an hiriak on oroimina
euskara modernora inteligentzia artifizialak ekarria:
Aldaroka han hiriaren oroimin ona.
Hau da, guti goiti beheiti, euskaldun batek ulertzen lukeena, baldin aldaroka eta oroimin ulertu balitu.
oroimin gure klasikoen corpusean: 0 aldiz.
Nork sinhets deçaque ecen
Aldaroka an hiriak on oroimina
euscara dela!
Galde edonori.
Adarra joiten çabilçala pensaturen du.
Iruleguico escuco euscara çaila dela dioite! Bai, cera! Erramunec gainditu du!
Guti gora behera hau erraiteagatic eçabatu ditu nire meçuac! Aupa!
Nago ni ze blog bakoitzean behar da zentratu an esaten dena hor blogean.
Jn. Josu Lavin-ek evidenteki ez du berdin pensatzen hortaz.
Komentatzen ditu beste tema batzuk daudenak kanpo on blogeko gaia, ohi doa tangentzialetik lar askotan.
Jesusec du hitza, nahi badu hemen ere isil nadin, hala içanen da. Placer handiz.
Argitaratu iruzkina
<< Home