Bádugu "nola...", "berdin nola...", "antzera nola..." (azken hori berriki derivatua bidéz euskararen mekanismoak), "orobat nola..." familia prepositibo guztiz funtzionala jada garatua an "gure hizcunça orhoitzapen historicoa" (sic)
Behinda atzokoan Josu Lavin-ek erántzun honela ki gure atzoko sarrera razonatua:
Leguez gura duçun!
Baina, ez!
No cuela.
eta herenegun esán ze (hor kontrajartzen genituén errore anekdotikoak eta arazo sistemikoak):
"Bai, porrokitzailea eta degradatzailea da euskara prepositivoa, ceren aphurcen baitu gure litteratur traditionearequin, hau da, gure hizcunça orhoitzapen historicoarequin."
ohartarazi nahi genuke ze Josu, an bere animoa ki bilatu zirrikitu anekdotikoak nondik finean saiatu degradatzen eta porrokitzen aukera prepositiboak (izan ere, euskara prepositivo deitutakoa ez da baizik betiko euskara osoa kin aukera prepositibo estrategiko gehiago, ikus #3243), ahaztu egiten da kin euskararen tradizioa, euskararen tradizio garatzailea, non aukera prepositiboak ez diren gutxi, baizik anitz eta era anitzetatik garatuak, erakutsiz bideak, zein ez diren baizik garabideak; alegia, ahaztu egiten da kin euskararen tradizio hori berbera zein gorde nahi duen, ahaztu egiten da kin...
... gure hizcunça orhoitzapen historicoa... [Lavin]Zeren, zorionez, gure hizcunça orhoitzapen historicoa (sic) dá askoz sakonagoa, zabalagoa eta luzeagoa zeinda Josu-ren ikuspegi motza, murriztailea eta are itsua respektu euskararen mekanismo sortzaile-garatzaileak, antzera nola den itsua respektu potentzia diskursibo-expresiboa on aukera prepositiboak.
Esan nahi baita ze, diogunez, gure hizkuntza oroitzapen historikoan (sic) garatu dirá hainbat tresna prepositibo, eta ez gutxitan bidéz modu bateko edo besteko dislokazio garatzaileak, nola an kasu hau (ikus #456):
- "... egin dezagun arren" = "arren-eta... egin dezagun" = "arren... egin dezagun" = "arren egin dezagun..."
zeinen antzeko bidetik bideratu geinkén honako dislokazio hau ere (hala nahi edo behar izanez gero):
- Gura duzun (dezazun) legez! = Legéz gura duzun (dezazun)!
zein litzakén ber egitura ze Josu-k erábili gorago, eta zeinen haritik, pixkat gehiago tiraka, deriva litezkén honako hauek ere (hala nahi edo behar izanez gero):
- "... gura duzun legez" = "legez-eta... gura duzun" = "legéz gura duzun..."
Esan nahi baita ze, printzipioz, "legéz..." prepositiboa izanen litzaké ondo zilegia tikan ikuspuntua on gure hizcunça orhoitzapen historicoa (sic), aski antzera nola izan zén ondo zilegia derívatzea "merexian..." (= "ordezta...", ikus #703), edo bide beretik derivatutako "gabe(tanik) eta..." (= "gabén...", ikus #2990), edota Jesus Mari Agirre-k proposatutako "amorez eta..." (= "amorez...", ikus #210), adibidez.
Beste kontu bat da tresna konkretu bakoitzaren aportazio (funtzional) gehigarria respektu funtzio bereko beste forma prepositibo batzuk zein jada existitzen diren, edo existitu ahal diren. Alde horretatik, guk ez dugu ikusten bereziki aportatzaile halako desdoblamendu zehatz hori ("legéz..."), konsideratuz ze bádugu familia prepositibo oso bat osatua kin "nola...", "berdin nola...", "antzera nola..." (berriki derivatua bidéz euskararen mekanismoak), "orobat nola..."..., zein dén erabat funtzionala eta jada garatua an gure hizcunça
orhoitzapen historicoa (sic), alegia bádugu:
- Nola gura duzun (dezazun)!
ederra, hain ere ederra nola degradatua, porrokitua eta, finean, marginatua eta ahaztua ganik teoria ofizialak, nondik segitzen dén euskara estandarra, zein azken buruan dén hori berbera zeini Josu Lavin-ek deitu berri dión... modernoa.
Eta, zer esanik ez, are degradatuagoak, porrokituagoak eta, finean, marginatuagok eta ahaztuagoak daudé euskararen mekanismo propialak (bide batez, hain propialak nola universalak), ez direlarik konsideratzen euskararen ondare ganik gure elite linguistikoak, nork tratatzen dituzté halako mekanismoak antzera nola balira beste orbita bateko mekanismoak, nola balira mekanismo extralurtarrak zein ez zaizkion interesatzen ki gaur egungo euskara, zeren, itxuran, tresna funtzionalez gainezka egonen litzake, sobera.
Ez, kontua ez da nola nik nahi dezadan (hala balitz!), kontua da nola den. [3245] [>>>]
3 Comments:
Euskara modernoa da euskara batuaren edota estandarraren aldaera bat, hura zein gehienek erabiltzen baitute interneten. Adibidez:
"Bertze gauza bat erran behar dizut"
euskara modernoan:
"Beste gauza bat esan behar dizut"
Hori batetik.
Bestetik,
ni ez nago auquera prepositivo guztien aurka, zeren asko gure literatur tradizioan agertu baitira eta normaltasunez erabili. Nik neuk ere darabiltzat naffarreran.
Baina noiz ere gustu pertsonalarengatik egiten baitira erabili, inolako beharrizanik gabe, orduan refusatu egiten ditut.
Holakorik ez du egin ezein ere euskal idazlek.
Orduan antza Josu ez dago printzipioz eta totalki kontra euskara prepositivoa.
Pozten naiz, ez da guti duena adierazi gainera publikoki. Viva hortan zu Josu.
Baina batzutan duzu refusatzen erabiltzea preposizioak an euskara.
Libre zara an zure gustu personak (behintzat nire aldetik).
Argitaratu iruzkina
<< Home