Euskara hutsa, tradiziorik aberasgarrienean (garabidea)

Atzoko ereduaren harira, gogorarazi nahi genuke ondoko sarrera non deskribatzen genuén (ez-formalki) eredu teoriko sinple bat aplikatua ki ekonomia (an 15.2.1 "Enpresariaren dilema"), zeinen bidez lortzen genuén emaitza bat itxuran aski paradojikoa (gure ikuspuntutik, holako emaitzak izaten dirá bereziki interesgarriak): alegia ze enpresari irabazi-maximotzaile batek sor leikén enpresa kooperatibo bat zeintan bera izanen dén beste langile kooperatibo bat, ordezta enpresa kapitalista bat zeintan bera izanen litzakén kapitaldun bakarra (diogunez, lan horretan agertzen da ereduaren deskripzio ez-formal bat, bitárten berezko eredu zehatz sinple bat aurki ahal dén adibidez an #2307 eta eredu konplexuagoak an #2293):

• [1251] Dudagabe, aurrerapausu errazak eman ahal dira, gradualki, pixkanaka... eta aurrerapausu horiek metatuz doaz, hola sortuz egoera berriak zer errazten dituztén beste aurrerapausu batzuk...

Euskararen garabideak dirá bideak nondik euskararen sintaxiak (edo beste edozein sintaxik ere) aterako luké (eta zinez espero dugu aterako duela) bere potentzia diskursibo guztia, zein finean den potentzia komunikatiboa, ondo aberasgarria ki euskara-erabiltzaileak. Baina, nólatan egin litekén bide hori? 

Ba, gure ikusmoldetik (eta euskararen kasuan), prozesuaren parte printzipala etorri beharko litzake ti euskara landua, idatzia, non geldintzen dén konstantziá on erabilera horiek, zein, zentzu batean, bihurtzen dirén antzeko zerbait nola jurisprudentzia linguistikoa, hola eskainiz ereduak eta bereziki sostengua ki ondorengo erabiltzaileak. Gero, eredu horiek, emeki-emeki joanen dira bustitzen hizkera guztiak areanda erabat blaitu.

Adibidez, Joanes Urkixo idazleak erabili zituen hiru "bitartean eta..." an artikulu labur bat zein publikatu zen an aldizkari literario bat (Ttu ttua, 1985), eta justuki erabilera horiek ematen digu guri gaur egun sostengua ki erabili estruktura hori. Hain sinple nola hori. Hori da bidea.

Ikus gure ondorengo textua titúlatzen:

• Analisi ekonomikotik hurbilpena (Rubio, 2005)
  

zein hasten den honela:

Artikulu horretan (zeintaz esan behar dugun ze publikatu baitzen batere arazorik gabe, normalitate osoz), erabili nituén, baita normaltasun osoz, hainbat SVO ordena, hainbat estruktura erlatibo (espezifikatiboak edo explikatiboak), "ezen" konpletiboak, "ezi" edo "nola" konparatiboak, "noiz" edo "harik eta" denborakoak, "afin" finalak, "bitartean eta" batzuk ere, eta lehenengo paragrafo horretan ikusten dugu "respektu" bat. Bai, argiki, hori da bidea ki bultzatu aldé aukerako sintaxi potenteagoa, progresiboagoa eta, denaz gain, eraginkorragoa.

Jakina, saioak joan behar izaten dira lantzen eta fintzen, eta gure saioak ez dira salbuespen, baina orain azpimarratu nahi dugu ze, dudagabe, aurrerapausu errazak eman ahal dira, gradualki, pixkanaka... eta aurrerapausu horiek metatuz doaz, hola sortuz egoera berriak zeintan errazagoak izanen dirén aurrerapausu gehiago.

Euskara hutsa. [3034] [>>>]