Friday, April 27, 2018

Bueltaka kin "mahomarena" eta subjektu-segidak: OVSren arazo gehigarri bat

Aurreko sarreran aipatu dugú egunkariko titular bat non erabiltzen den OVS ordena (eta ez SVO) ordezta SOV (izanki O galdegai luzea) afin:
  1. bete dadín ustezko galdegai-legea (SVO ordenak ez zuen beteko ustezko lege hori),
  2. ez daitezén urrundu S eta V (an SOV non O galdegaia dén luzea),
  3. ez dadín gertatu subjektu-segida bat (an SOV ordena).
Hemen, blog honetan, askotan mintzatu gará buruz ustezko galdegai legea, eta harek dakartzan desegokitasun funtzional konparatibo severoak (adibidez ⇶ Galdegaia, totem ustela).

Era berean, behin baino gehiagotan mintzatu gara buruz hori-operazio sintaktikoa zeinen bitartez esaldi baten subjektua (S) eramaten baita justuki atzé bere aditza (V) afin evitatu ze S eta V bata bestetik urrun daitezén an SOV bat non O galdegaia dén aski luzea (adibidez ⇶ Mahomarena).

Subjektuen segidak ere tratatu ditugu (adibidez ⇶ Atzera goaz?), adieraziz eta erakutsiz nóla kasu horietan ere askoz funtzionalagoa baita SVO ezi SOV edo OSV. Baina nola badirudien ze oso jende gutxiri interesatzen zaion arazoa e-funtzionalitate linguistikoa, esan nahi dut serioski interesatu, jarraitzen dugu sufritzen hori zein deitu genezakeen a-tirania e-galdegaia, non edozein aitzakia da ona afin galdegaiak inposa dezán bere poderioa, nahiz izan poderio ustela.

Sarrera honetan nabarmendu nahi nuén arazo gehigarri bat zein ahal den gertatu noiz, bi subjektu segidan izanda (adibidez bi ergatibo), biek konkordatzen baitute kin aditz nagusia, halatan non, baldin atzeratú subjektu ergatibo nagusia à la Juan Garzia (nola egin baita Erramunen adibide horretan) emaitza aski nahasgarria izanen den:
Paueko jujeak euskoari buruz eman zuen epaiaren kontra jo du prefetak.
Ikus halaber ⇶ Informatzeko onena, ordena informatiboa.

Hori-arazoa ez da gertatzen an adibidea zein agertzen an Berriako estilo-liburua burúz subjektuen segidak:
Juan San Martin euskaltzain eta idazleak Eusko Ikaskuntzaren eskutik jasoko duen sariaz hitz egingo dute Rosa Miren Pagolak eta Jose Velez de Mendizabalek.
Baina dá OVS ordenaren arazo gehigarri bat zein komeni den nabarmentzea.

0 Comments:

Post a Comment

<< Home