Misterioá on experimentuko partaide baztertuak nahiz euren erroreak ez izán batere erratikoak, baizik oso esanguratsuak

Erdozia-ren tesi doktoralean (2006) jasotzen dá experimentu bat zein, gero, halaber jasoko da an "Syntactic complexity and ambiguity resolution in a free word order language: Behavioral and electrophysiological evidences from Basque" (Laka, Erdozia, Mestres-Missé eta Rodriguez-Fornelles, 2009) eta baita an "Linearization preferences given “free word order”; subject preferences given ergativity: a look at Basque" (Laka-Erdozia, 2012), non autoreek konparatzen dituztén SOV eta OSV ordenak. Gauza da ze, experimentu horretan, hasierako 33 partaideetatik baztertu zituztén 10, zeinen emaitzak ez ziren konsideratu an analisi estatistikoa:

Esperimentuan, 33 jaiotzetiko euskaldun osasuntsuk parte hartu dute boluntario gisa. Ulermen ariketan, 16tik 6 hutsegite baino gehiago dituzten partaideen erreakzio denborak ez dira neurtu. Baldintza esperimentalen zailtasunaz gain, ulermen ariketaren diseinuak asko zaildu du esperimentua. Horregatik, hasierako 33 partaidetatik 10 kanpoan geratu dira. Analisi estatistikorako 23 partaideren datuak erabili dira (13 emakume eta 10 gizon). [Erdozia, Tesi doktorala, 2006]

Ikus, horretaz, ondorengo komentarioa an gure sarrera titúlatzen "Very low? Zinez, ez da sinestekoa":

SOV eta OSV konparatzeko experimentuan, Laka/Erdozia-k 33 parte-hartzaileeatik 10 eliminatu dituzte a posteriori, behin experimentuko ariketa guztiak egindakoan: 

33tik 10!!

Lehenengo begiratuan ere, horrek itxura txarra du. Areago noiz ikusten dugun ze kendutako partaideen datuak (kasu horretan errore-portzentajeak) ez dira erratikoak, ez dira estrukturabakoak, ez dira zentzubakoak, baizik ze, aitzitik, eliminatutako errore horietatik gehien-gehienak dirá justuki OSV, bitárten erlatiboki gutxi dirén SOV, jarraiki ber patroia, nahiz areagotua, zein den gertatzen an gainerako datuak. Esan nahi baita ze, kendutako partaide horiek sartuz gero, emaitzak izanen zirela ia eskandolosoak.

Laka/Erdozia-k zehazten digute ze kendutako partaideek OSV esaldietan batezbeste huts egiten duté erantzunen %67 (esan nahi baita: 16tik 10'72), bitartean ze SOV esaldietan huts egiten duté erantzunen %12'5 (esan nahi baita: 16tik 2!!). Bestela esanda, kendutako partaideen erroreak dirá guztiz relevanteak respektu ikerketaren helburua, zeren ari dira oihukatzen ze experimentu horretan, kendutako partaide horientzat OSV da askoz gutxiago efektiboa ezi SOV. 

Kalkulu batzuk egin ostean, hona hemen nóla geldituko lirakén experimentuko errore-portzentajeak noiz konsíderatu 10 partaide horiek (ikus barra gorria: 10 partaideak barruan), batera kin errore-portzentajeak zein Laka/Erdozia-k eman dituzten (ikus barra urdina: 10 partaideak kanpoan): 

Zehazki, 10ak kanpoan, SOV-k %4'3 eta OSV-k %15'6, hau da OSV-k 3'63 aldiz errore gehiago zein SOV-k, bitartean ze, 10ak barruan, SOV pasatuko litzake ki %6'78 eta OSV ki %31'13, hau da orain OSV-k 4'59 alditan errore gehiago. Esan nahi baita ze, oinarrian, kendutako partaideetan errepikatzen da ber patroia zein ez-eliminatuetan, halan ze ez den ondo ulertzen zergátik kendu dituzten (zoritxarrez, ez dugu biderik jakíteko zéin izan den 10 partaide horien eragina gain reakzio-denborak eta irakurketa-denborak).

Bai, dudagabe misterio bat da zergátik autoreek baztertu dituztén zenbat eta 10 partaide (ia herena) zeinen datuek regularki (jarraituz ber patroia zein beste datuek) handitzen zituztén experimentuko errore-kopuruak (eta errore-proportzioak berdin), areago noiz, aldi berean, eta modu nekez kalifikagarrian, Laka-k eta Erdozia-k esango diguten ze experimentu horretako errore-kopurua dén oso baxua! Hara! Baina, eurek bajatu dituzte errore kopuruak, eurek baztertu dituzte experimentuko hainbat partaide justuki zeren euren erroreak zirén "ustez handiegiak", nahiz ondo regularrak eta esanguratsuak. Ikus nóla amaitzen genuén gure "Very low? Zinez, ez da sinestekoa", gorago aipatua: 

Baina, gaurko azpimarra da ze, Laka/Erdozia-k, behin partaide guztien ia heren bat kanporatutakoan (Laka/Erdozia-rentzat errore gehiegi zituztelakoan, nahiz euren erroreek jarráitu ber patroi orokorra), eta ondorioz, behin errore gehienak eta gainera ondo relevanteak baztertutakoan (kendu dituzté erroreen %58 inguru), atrevitzen dira esáten ze experimentu horretan erroreak dira very low (an "Linearization preferences given “free word order”; subject preferences given ergativity: a look at Basque", 2012):

(3C) [goragoko grafikoaren barra urdinek (noiz baztertu dituztén 10 partaideak)] shows that, even though the amount of errors in the comprehension question was very low, it was significantly higher for OSV sentences. [Laka/Erdozia, 2012]

Nóla deitu ahal zaio horri? Zinez, ez da sinestekoa! [1108] [>>>]