igandea, uztaila 19, 2026

Céline Mounole: "Beraz, ordena aldatzea baitezpadakoa da."

 Amaitzen genuén atzokoa esánez:

Bai, azken mendean atzerapausu handiak eman dira, hainbesteraino non gaur egun, dirudienez, interpretatu behar dugú titular bateko SVO hitz-ordena nola enfatikoa an S eta exhaustiboa (Céline Mounole, 2024). Bai, atzerapausu handiak (ikus #2682).

Ikus beste adibide bat zeintaz Mounole-k dioen hau (ikus an #2683): 

Ibilaldi horretan, toki berezi batzuetan, Thierry Biscaryk emanen ditu Zaldubi, Otxobi, Otxalde eta beste batzuen kantuak. (Ordena horrek agerian ematen du Thierry Biscaryk emanen dituela poeta horien kantuak, ez beste nehork. [Mounole, 2024:131]

Baina nola idazleak jakinarazi nahi duén kantari horrek zér kantatuko duén (galdegaia), orduan... 

Beraz, ordena aldatzea baitezpadakoa da → Ibilaldi horretan, toki berezi batzuetan, Thierry Biscaryk Zaldubi, Otxobi, Otxalde eta beste batzuen kantuak emanen ditu [Mounole, 2024:131]

Ikus #2683 sarrera osoa: 

Atzoko adibidearen inguruan, Mounole gramatikariak (2024) jarraitzen du esánez:

Bizkitartean, hau idatzi duenak jakinarazi nahi du Biscaryk zer kantatuko duen [galdegaia]. Beraz, ordena aldatzea baitezpadakoa da → Thierry Biscaryk Zaldubi, Otxobi, Otxalde eta beste batzuen kantuak emanen ditu) [Mounole, 2024:131]

Ikus daigun: Mounole-k dio ze, esaldi horretan, hiztunak adierazi nahi du Biscary-k zér kantatu behar duen, halan ze esaldiko objetua izan beharko dá foku markatua (galdegaia), eta baitezpadakoa izanen dela SVO ordena aldatzea, bere ustez erábiliz SOV non, deduzitzen dugunez, erabili beharko den intonazio markatu, hanpatua an O

Gure analisian, ordea, perfektu dago SVO informatibo neutroa. Esan nahi dugu ze hiztunak eman ahal dú informazio hori bidéz SVO ordena kin intonazio neutroa, kokatuz azentu neutroa an objetua:

Thierry Biscaryk emanen ditú Zaldubi, Otxobi, Otxalde eta beste batzuen kantuak.
Hor izanen dugú SVO neutro bat (defektuz, eta ez balego bestelako arrazoi kontextual garbirik, hala interpretatu beharko lirake: neutroki) zeinen interpretazio thematiko/rhematikoa (esaldi osoa rhematikoa, predikatu rhematikoa edo objetu rhematikoa) geldituko litzakén menpé irakurlea: kasu horretan, dirudienez, objetua litzaké informazio rhematiko bakarra. Era berean, SVO hitz-ordena hori inplementa liteké bidéz azentu markatua an objetua, sortuz foku markatu bat (galdegai bat), baina hori ez da beharrezkoa (defektuz ez genuke horrela interpretatu behar).
Beraz, ordena aldatzea baitezpadakoa da. [3154]