Friday, June 23, 2017

Marko orokorra: "...retrasa mucho..." (Molinaro, 2017)

Gilenek (aurreko sarrerako komentario batean) apuntatutako artikulu horretan agertzen dira zenbait deklarazio hon Nicola Molinaro (ikertzailea an Basque Center on Cognition and Language) respektu artikulu hau:
Molinaro, N., Giannelli, F., Caffarra, S., & Martin, C.D., (2017) Hierarchical levels of representation in language prediction: The influence of first language acquisition in highly proficient bilinguals. Cognition, 164, 61-73.
Doi: 10.1016/j.cognition.2017.03.012 
Molinarok zehazki dio (Gara, 2017):
Tenía en la cabeza una idea: los euskaldunes deben predecir más. ¿Por qué? Por la forma de la lengua. «En castellano y muchísimos idiomas europeos tenemos preposiciones, auxiliares, artículos… que nos ayudan a estructurar el contenido. Estas palabras pueden ir antes o después. En castellano van antes, en euskara después. Ese hecho retrasa mucho a los euskaldunes el momento en el que pueden estructurar el contenido. Asumir un proceso palabra por palabra implicaría un coste de trabajo muy importante, hasta el punto dificultar la comunicación. Por eso, los euskaldunes han desarrollado más la predicción; lo necesitan». [Molinaro, an Gara, 2017-06-18]
Eta hortxe dago kuestio honen guztiaren marko nagusia: sintaxi buruazkenak asko atzeratzen du estrukturazioa hon eduki komunikatiboa; hots, asko atzeratzen du interpretazio segurua. Eta gauza da ze inseguritate estruktural eta interpretatibo horren arrazoi eta kausa bakarra dá sintaktikoa, zeinen zuzeneko efektua dá eraginkortasun komunikatibo esanguratsuki txkiagoa respektu hizkuntzak non ordenazioa baita burulehena. 

Hizkuntza burulehen batean hiztunak ez du aurreikusi behar estruktura, zeren estruktura hori (eta berekin doan interpretazio zehatza) emana datorkio gabé errore posiblerik (horrek ahalbidetzen du, jakina, eduki komunikatibo horien expresio egokituago bat, expresio eraginkorrago bat). Hizkuntza buruazken batean (eta zenbat eta buruazkenagoa izan, gehiago) aldiz, hiztun-entzulea beharko da saiatu ematen zentzua ki informazioa zein doan jasotzen (hori ez da izanen zaila an mezu oso kontextualak, baina definitiboki ez da inola ere izanen estrategia optimoa noiz mezuak izan konplexuagoak edo akontextualagoak); eta hiztun-mezuigorlea saiatuko da sortzen estruktura erlatiboki sinpleagoak (erlatiboki aurreikusgarriagoak), horrela esanguratsuki mugatuz bere aukera (eta eraginkortasun) komunikatiboa.

Jakina, inefizientzia estruktural horiek sortutako gainkostua ezin izanen da gastatu modu efizienteago batean, esan nahi baita ze inefizienteki gastatutakoa ezin izanen da gastatu aurreikusiz eta integratuz detaile aberasgarri gehiago an estruktura sendo eta jarraituago bat, adibidez. Gauza da ze inefizienteki gastatutako energia komunikatiboa ezin dela gastatu efizienteki afin lortu helburu komunikatibo sortzaileak

Arazo kruzial hori konpontzeko, soilik dago tajuzko bide bat: pixkanaka joatea garatzen baliabideak ze-duten-ahalbidetzen interpretatzen eta sortzen mezu potentzialki konplexuak efizienteki eta seguru, halako moldez non hiztunaren ardura soilik izan dadin eduki komunikatiboa bera, eta ez estruktura. Arazo sintaktikoari soluzio sintaktikoa eman behar zaio: hiztunari eman behar zaizkió baliabide sintaktikoki eta interpretazionalki potenteak. Horrela hiztunaren energia ahalko da konzentratu an bere eduki komunikatiboa, aurreikusiz bere ildo komunikatiboaren jarraipen efizientea bitarten-ari den erabiltzen estruktura sendoa non ez den ibili behar egiten aurreikuspen estruktural inefizienterik.

Eta horixe da marko nagusia non mugitu behar garen: sintaxi buruazkenak retrasa mucho el momento en el que se puede estructurar el contenido,  du atzeratzen asko eduki komunikatiboaren estrukturazio eta interpretazio segurua. Hortik aurrera, jarrai dezakegu mintzatzen buruz detaileak hon ikerketa zein burutu duten Molinarok eta beste koautoreek.

_____________________________
Irakur ere sarrera hau:
1:  Unitate sintetikoak vs analitikoak

0 Comments:

Post a Comment

<< Home