asteazkena, urria 10, 2018

Velcro-efektuaren sakoneko soluzioa dá sintaktikoa, eta baliabideak eskura izanez gero...

Sarrera honetantxe aipatu genuén velcro-efektua, erabiliz izendapena zein Xabier Aristegietak jarri zion an bere artikulua titulatzén Euskarazko testuen komunikagarritasun-problema larriak (Senez, 2009), eta beste sarrera honetan aztertu genuen nóla Xabier Aristegietak berak azaltzen zuen zér den velcro-efektua. Horretaz, hemengo komentario batean, Xabier Errotetak dio ondorengoa gain nóla soluzionatu velcro-efektua (noiz erantzuten ki beste komentario hau): 
Ordean hori erran ondoren ez du neholako alternativa ortotipografikorik eskaintzen salatzen duen arazoa konpontzeko, iduri ta agortuak direla komekin ateka horretatik ateratzeko bideak. [Xabier Erroteta]
Nire ustez ordea, Aristegietak dú proposatzen soluziobide hau:
Nik uste dut komak euskaraz oraingoz esleituta daukan erabilera-eremua zertxobait zabaldu beharko litzatekeela, aipagai dauzkagun pausaldi berezi hauek ere, kasu batzuetan, koma bidez adierazteko. [Xabier Aristegieta, Senez, 2009, Euskarazko testuen komunikagarritasun-problema larriak]
Eta gauza da ze hala bide batak (komak) nola besteak (koma garaiak, arrastak edo apostrofoak) areago agerian utziko dituzte a-distantzia estuak non beharko den mugitu euskal prosa buruazkena. Nire ustez, soluzioak jo beharko luke ki izan sintaktikoa, ez grafikoa, zeren hori izanen litzake seinale argia eze sintaxia ari den irabazten jarraitutasun irekia, zein baita azken helburua.

Gauza litzake erabiltzeá baliabide burulehenak noiz-ere ikusten den posible, izan ere baliabide burulehenak baitira sakoneko soluzioa ki velcro efektuak, zein diren zuzeneko ondorioa e-inkoherentzia sintaktiko-interpretatiboa. Norberak ikusi beharko luke noiz zer erabili, baina euskal tradizio idatzi edo mintzatuan existituko balira baliabideak zeinekin soluzionatu kasu puntualak, nire ustez hori litzake biderik zuzenena.

Adibidez, goragoko aipuan dio Errotetak:
Ordean hori erran ondoren ez du neholako alternativa ortotipografikorik eskaintzen salatzen duen arazoa konpontzeko,...
Hor ez dago velcro-efektu puru bat, baina bi aditz-forma horiek jarraian emanda, duda sor dakiguke zér ari garen irakurtzen. Hor báda soluzio sintaktiko bat zein den askoz eraginkorrago ze koma edo apostrofoa, eta zein jada den existitzen an euskal textugintza, gutxitan agertua bada ere: "afin(-eta)" baliabide prepositiboa:
Ordean hori erran ondoren ez du neholako alternativa ortotipografikorik eskaintzen afin konpondu salatzen duen arazoa,...
non, "konpondu salatzen" horretan, berriro ageri zaigu velcro-efektua, zein berriro konpondu ahal izanen dugun erabiliz a-erlatibo prepositibo "zein":
Ordean hori erran ondoren ez du neholako alternativa ortotipografikorik eskaintzen afin konpondu arazoa zein salatzen duen,...
Velcro-efektuaren sakoneko soluzioa dá sintaktikoa, eta baliabideak eskura izanez gero... 

Etiketak: , ,