Baliabide funtzionalak gradualki

Euskarak behar ditú baliabideak ki ahálbidetu sintaxi burulehen potente eta efektiboa (gero bakoitzak erabil daiala hóriek baliabideak zein nahiago dituen). Euskal Herritik agerikoa da, guztiz evidentea, ezen hizkuntza burulehenak nola inglesa (edo frantsesa) dirá askoz ere funtzionalagoak ze hizkuntza buruazkenak nola japonesa (edo euskara buruazken estandarra).

Pare bat urte daramatzat japonesa ikasten eta, ia egunero entzuten ditudalarik adibidez irrati japonesak, ia egunero ere harritzen naiz, gehitxoago, kin izugarrizko falta on fluitate expresiboa ganik hiztun japoniar tipikoak noiz ez duten irakurtzen (asko-askotan egiten dituzte etenak, modu guztietakoak, errepikapenak...), halanola ere kin euren izugarrizko falta on expresibitatea noiz irakurtzen duten (gero, entzuten dituzu inglesez eta beste batzuk dira komunikatiboki). Eta arrazoia ez da hizkuntza japoniarra artifiziala denik, baizik hizkuntza japoniarra buruazkena dela, buruazken zurruna, are zurrunagoa ze euskara buruazken estandarra, inkluso askoz zurrunagoa ere.

Zenbat eta zenbat hobeto biziko lirake komunikatiboki japoniarrak baldin hasiko balira gradualki garatzen baliabide burulehenak! Hainbesteraino non ez den dudarik ezen noiz edo noiz hasi beharko direla egiten bide hori (akaso milurteko bat beharko da evidentzia linguistiko hauek euren bidea egin daiten, baina noizbaiten oso argi egonen dira gauza hauek). Edonola ere, bide hori ez da erraza, eta ikusitakoak ikusita, esango genuke ze, momentuz, zaila dela, nahiz izán zentzuzko bide bakarra.

Gainera esan behar da ze beharrezko baliabide burulehen horiek ezin dira izan edozein, eta ezin dira inplementatu edonola. Halako sintaxi burulehen eraginkor bat ezin da inplementatu bidéz baliabide burulehen motelak, kaskarrak edo astunak zek ez dute ondo betetzen euren funtzio diskursibo fluizante eta askatzailea. Ez horixe. Aurkitu behar dira baliabide egokiak, funtzionalak, euren funtzio diskursiboa ondo betetzen dutenak.

Behin aurkitutakoan, eta gorago genioenez, baliabide horiek ezin dira denak ere inplementatu kolpez eta batera. Ez, inplementatu beharko dira gradualki, prozesu batean, non zorioneko hiztun erabiltzailea joango den ohitzen kin aukera burulehen berri horiek pausuz pausu, halatan ze, behin lehenengo pausua eginda, bigarren pausua askoz errazagoa izanen baita, zeren existitzen dira efektu sinergiko-osagarriak artén baliabide burulehen guztiak.

Lehen pausu batean, saiatu gintezke normalizatzen erabilera on tresna prepositibo horiek guztiak zein noizbait erabili diren, behin bada ere eta edozein kontextutan delarik ere. Hor sartuko lirake, jakina, "zein" familiako erlatiboak, baina baitare "eze" erlatiboa, edota "noiz", "nor", "zer", "arren", "aurka", "gain" edota "bitartean eta" besteak beste, halanola ere euren derivatu hurbilak nola "bitartean ze", "bitárten" edo "artén A eta B". Ez da dudarik ezen, hasteko, baliabide sorta horrek eginen zuen lan ederra.

Eta behin lehen pausu hori emanda, hurrengo pausuak liraké ondo errazagoak. [357] [>>>]