"deuat/deunat" ezin dira lotu kin "'eutsi"

Zioén atzo Josu Lavin-ek respektu "*eradun"-go jatorria on "deutsat/deutzat" moduko adizkiak:

Hola da, duda bat ere gabe!

Bai, holaxe litzake. Horren harira hor doá ondoko sarrera hau:

• [1813] "deutsat/deutzat" aisa lotu ahal dira formalki kin "*eradun" objetu-pluralak (de(ra)utzat > deutsat") bitárten "deuat/deunat" ezin diren lotu kin "'eutsi"

Jarraituz kin atzoko ildoa, kontua da ze "deutsat/deutzat" aisa lotu ahal dira formalki kin "*eradun" objetu-pluralak ("de(ra)utzat > deutsat"), bitartean eta "deuat/deunat" ezin diren lotu kin "'eutsi".

Hortaz gogoratu nahi genuke honako sarrera: 

• [1806] Yrizar (1980): "Clasificación de las formas familiares  [mendebaldekoak] con objeto indirecto de segunda persona, de acuerdo con la ausencia o presencia de '-st-' en ellas"

Atzokoan komentatzen genuén ze existitzen dira mendebaldeko adizki batzuk non akaso gorde diren forma singular regularrak, eta non beraz ez den agertzen "-z- > -s-" printzipioz pluralak. Eta aipatzen genituén honako bi adizki printzipioz singular regularrak:

eta hiri?

• deuat

• deunat

zein bai erabiltzen baitira an euren forma regular sigularra.

Hortaz, esan daigun ze Pedro de Yrizar-ek (1980) jasotzen ditú bi forma horiek an bere "Sobre las formas verbales vizcaínas con objeto indirecto de segunda persona", azpi honako azpititulua:

Clasificación de las formas familiares  [mendebaldekoak] con objeto indirecto de segunda persona, de acuerdo con la ausencia o presencia de '-st-' en ellas [Yrizar, 1980:86]

Hortxe daudé, adizki batzuk kin "-z- > -s-" printzipioz plurala, eta besteak gabén "-z- > -s-" hori, zein akaso dirén jatorrizko singularrak.

Genioenez, "deutsat/deutzat" aisa lotu ahal dira formalki kin "*eradun" objetu-pluralak ("de(ra)utzat > deutsat"), bitartean eta "deuat/deunat" ezin diren lotu kin "'eutsi".

Horren inguruan saiatu ginen an atzoko zatitxo hau (2023):

Horren harian, hizkera batzuetan aurkituko ditugu forma printzipioz plural horiek an erabilera bikoitza, singular/plurala ("deust/ deutsut /deutso"), eta bestalde, adizki batzuetan aurkituko dugu ["*eradun" aditzaren] forma singular regularra, printzipioz zaharragoa ("deuat/deunat"), zeintan ez den arrastorik ti pluralgilea. [an gure "Ezbidea vs Garabidea" barnén Mikel Mendizabal-en "Euskara Orain. Eraginkortasuna helburu", 2023:98]

Bai, "deuat/deunat" ezin dira lotu kin "'eutsi". [2986] [>>>]