asteazkena, ekaina 08, 2022

Irekitasun estrukturala nagusiki islatzen da barnén esaldiak, baina orobat artén esaldiak

Atzoko sarreran aipatzen genuén Herring eta Paolillo (1995), zeinen harira genioén:

Goragoko aipuan autoreek ematen duté justifikazio diskursibo (funtzional) bat ki foku finalak (zeinekin ematen dén informazio rhematikoena an bukaera): alegia, kontuan hartuz ze esaldi bateko informazio rhematikoa tipikoki izaten dá hurrengo esaldiaren abiapuntu thematikoa, epe-laburreko memoriak lan gutxiago egin beharko dú kokatuz aurreko informazio rhematikoena an esaldi-bukaera ordezta hasieraldean, gainera banandurik ti bukaerako aditza.

Baina, harago, existitzen dira oso efektu funtzional pisuak an esparrua on esaldi-bareko osagaiak ere, zein izan ahal diren rhematikoagoak edo gutxio rhematikoak, eta agértu an ordena diferenteak. Zeren, informazio finena bukaeran emanda, ordurako jada ezagutuko dugu aditza (ez ahaztu: aditzeko hitza) eta baita esaldiko beste osagai sintaktikoki oinarrizkoagoak eta informatibo-expresiboki gutxio rhematikoak (eta, jakina, thematikoak ere), halan ze informazio rhematiko bereziki akontextual eta potentzialki konplexu hori deskodetu ahal izanen da an baldintza sintaktiko, informatibo eta expresibo askoz hobeagoak (askeagoak, irekiagoak, potenteagoak,...). ´

Azken buruan, ari gara gain estruktura orokorki diskursiboago bat, zeinen onurak, gorago esan dugunez, aurrena islatuko diren oso argiki an esparrua on esaldia bera, eta gero an artikulazio hobea artén esaldiak.

Gaur soilik azpimarratu nahi genuke ze horrek guztiak bádu zerikusirik kin irekitasun estrukturala on estruktura burulehena, zein nagusiki islatzen baita an efizientzia eta potentzia noiz katéatzen osagaiak barnén esaldiak, baina zein, ikusi dugunez, orobat islatzen baita an erraztasun handiagoa noiz katéatzen esaldi diferenteak

Azkenik esán ze efektu horiek guztiak (sintaktiko-interpretatibo-expresibo-diskursiboak barnén eta artén esaldiak) pilatzen doaz harik bihúrtu meta. [1650] [>>>]

Etiketak: