Pello Esnal: "Begien bistan dago zergatik: euskaraz hainbat hitz deklinatu egiten delako."
Euskaltzaindiak argitaratu berri du liburu bat titulatzen Testu antolatzaileak, erabilera estrategikoak, eta hori dela-eta elkarrizketa bat egin diote tu Pello Esnal, zein izan baita lan horren gidari eta coordinatzailea. Elkarrizketa horretan Patxi Sarriegi kazetariak galdetu dio (an Ortzadar gehigarria na Deia egunkaria, 08/10/07):
Pello Esnal-ek dio (an Idazkera-liburua):
Euskaraz irakurtzea zaila delako kontuak ba al du gramatikarekin zerikusirik? Gramatika, lagungarria baino, oztopo gerta al daiteke idazterakoan?Eta Pello Esnal-ek erantzun:
Euskaraz irakurtzea zenbaitetan zail izateak, berez, ez du zerikusirik gramatikarekin. Bai, ordea, gramatikaz ditugun uste okerrekin, lehen esan dizudan moduan.Bestalde, Pello Esnal-ek berak eta Joxe Ramon Zubimendi-k 1993. urtean idatzi zuten Idazkera-liburua, non besteak beste mintzatu baitziren buruz atzera-karga:
Auzoko erdarek ez bezala, euskarak atzean eramaten du askotan mezuaren giltza.Beraz, begien bistan dugu zergatik dugun atzerakarga: "euskaraz hainbat hitz deklinatu egiten delako", eta begien bistan dugu nola atzera-karga horrek sortzen dituen irakurketa-arazoak. Orduan nola esan daiteke ezen: "euskaraz irakurtzea zenbaitetan zail izateak, berez, ez du zerikusirik gramatikarekin"?
...
Mezuaren giltza atzean egoteak ezer gutxi errazten du irakurketa. Horregatik, irakurketa errazteagatik, erabili ohi zituzten idazle klasiko batzuek zenbait lotura-hitz atzean datorrena iragarriz: ze, zein, zeren, ezen ...
...
Atzera-karga ez da, ordea, esaldi-arazo soila. Joera berbera baitute euskal hitzek eta hitz-kateek ere. Begien bistan dago zergatik: euskaraz hainbat hitz deklinatu egiten delako.
Pello Esnal-ek dio (an Idazkera-liburua):
Idazleei eta kazetariei dagokie zailtasun horiek gainditzea.Hortxe dago gaincostua na euskara, zeinen arrazoia baita erabat gramaticala.
posted by Jesus Rubio at Tuesday, October 28, 2008
4 Comments:
Komentario ergel bat:
Aski izan liteke mementuz V letra onartzearekin. Batzuek begiratukoegi diete zeuk erabilitako C horiei eta mezuaren mamiaz dira gabetuko.
Berriz ere, ondorio okerretara heltzen dira eta zeu ondorio zuzen, artez eta makurgabe ezin dudatuzkora.
Bravo!
Adeitsuki
Josu Lavin
Sarasolak idatzia du (gaitz oroitzen ez badut) ezen euskarak ez duela behar hobekuntzarik .
Badago iritzi hori partekatzen duenik asko, batez ere inter haiek zein ateratzen dute etekina (etekin ekonomikoa) tik egungo egoera penagarria.
Euskaldungoaren parte signifikativo bati ahanzten balitzaio espainierá halako batez, orduan dakuskegu nola behartuko lirate euskará eraldatzera, kin preposizioak eta guzti.
Baina espainiera dugun artean ez dugu behar euskara komunikativorik, solamente euskara sinbolikoa, "diferent" izaten jarraitzeko.
Gilen, pozten naiz izateaz zure berri berriro. Gainera akort naiz kin diozuna.
Lotsaria da responsableon responsabilitate eza (ez-responsabilitatea).
Symbolismoan bizi gara buruz euskara, an symbolismo totala. Gogora datorkit nola zuen aitortzen -esaten; behintzat privatuki- hak akademiko numerario Patxi Goenagak ezen zegoela hypokresia handia euskaraz noiz kommentatzen genuen ez zetorrela an hiztegiak raba hitza' noiz lehenxeago berak Patxik erabili zuen hitz hori -raba- ahoz eta total natural.
Cape Town, Kabo Hiria.
Kaixo Gilen,
Bikain! Radiografia hoberik ezin da egin, inola ere ez.
Adeitsuki
Josu Lavin
Post a Comment
<< Home