Eta, euskal aditz batuan ahaztuenetan ahaztuena....: "egin" laguntzailea

Atzo (eta baita adibidez herenegun) kritikatzen genituén Euskaltzaindia-k egindago zenbait aukera respektu euskal aditz batua, non, genioenez, agertzen jakún zenbait forma ondo luze, zail eta are inpraktikable, denak ere oinarrituak an "*ezan" laguntzailea. Baina báda beste aukera orokor bat zein gutxitan konsideratzen den, bihurtu delarik beste aukera ahaztu horietako bat: "egin" laguntzailea.

Akaso baten batek esan lei (leike, legike) ze hala gertatzen da zeren, ezaguna denez, euskara batua, eta bereziki euskal aditz batua oinarritzen da an gipuzkera, eta zehazkiago an beterriko gipuzkera (ikus #381), eta hor ez direla hain ondo egokitzen "egin" laguntzailearen formak. Baina, esan behar dugú gauzak ez direla guztiz horrela; izan ere, "egin" laguntzailea erabili dá an gipuzkera atzorarte, eta existitzen da "egin" laguntzailearen versio zentralagoa (nolabait esan), zein erabil litekén bihartik bertatik, eta zein den ondo regularragoa eta sinpleagoa zein oraingo batuko aukera. Horrá aukera horren subjuntibo-forma singularrak:

deion  = diezaion
deidazun = diezadazun
deiguzuen = diezaguzuen
deieten = diezaieten

eta pluralak (subjuntiboan hobe baldin preferenteki erabiltzen badira soilik forma singularrak: ikus #887):

deizkion  = diezazkion
deizkidazun = diezazkidazun
deizkiguzuen = diezazkiguzuen
deizkieten = diezazkieten

Forma horiek osatzen dirá guztiz regularki ti forma indikatiboak, gehituz "-e-" ki hasierako morfema ("d-", "n-", "h-", "zen-", "z-" edo "gen"), eta bukatuz kin subjunktiboaren "-n" orokorra, baldin ez baleuka:

didazu (ind) -> deidazun (sub) [diezadazun]
nizun (ind) -> neizun (sub) [niezazun]
zenizkigun (ind) -> zeneizkigun (sub) [zeniezazkigun]
zizkidaten (ind) -> zeizkidaten (sub) [ziezazkidaten]

Dena dá, diogunez, ondo regularragoa eta sinpleagoa zein oraingo batua. Eta hor da, aukeran. [885] [***] [>>>]