Orotariko Euskal Hiztegia: "(Con adj., part. o similar) gütiago xuriak, gutiago nahasia, gutiago gai, gutiago gizon" [Sinpleki da euskara hutsa an norabide ona]

 Josu Lavin-ek atzo:

Ez duzu deus ulertu. Zorigaitzez.

Nola onartuko du

gutxio handia ze

modukoak?

Inteligentzia Artifiziala inteligentzia da, eh!

Non aurkituko du "gutxio handia ze" modukoak? Interneten ez badaude!

Aurrenik esan behar dugu ze interneten bádaude! halako formazioak, adibidez guk erabiliak noiz ere behar dugun, hala apurtuz bukle gaizto hori zeintan Euskaltzaindia-k sartu gaituen (ez zaigu okurritzen gurpil zoro horren adibide argiagorik zein "euskara modernoa"), eta era berean saiatuz sórtzen kontrako gurpil aberasgarri bat zeinekin ados jarri gaitezen kin norabide evolutibo progresibo universala, hala erantzunez ki gaur egungo beharrak on euskal hiztunak (garabidea, tajuzko bide bakarra).

Gakoa da ze euskara ez da berez aterako ti bukle gaizto edo gurpil zoro hori. Ez. Ez dugu ikusten modurik: Euskaltzaindia-k larregizko presioa egiten du (erabiliz bere itzelezko boterea), eta aukeran bádugu adibidez gaztelania (Euskal Herriko hizkuntza patrimoniala ere, zein, fonetikoki adibidez, litzakén euskal munduko nolabaiteko ondorioa, hala an Nafarroa, Errioxa, Araba edota Bizkaia nola are akaso Burgos-en ere: neurri batean gaztelania litzaké Euskal Herriko romantzea, eta horrexegatik oso ondo adaptatua ki Euskal Herriko hiztunak, erabat erraztuz code-switching-a, partziala edo osoa).

Ez, ez dirudi (eta gerota gutxiago, gainera) ze euskara berez aterako denik ti bere egungo versio jada ez-lehiakorra (adibidez noiz saiatu betétzen gaur egungo behar diskursibo konplexuak). Esan nahi baita ze beharko da jarrera proaktiboa ganik euskal intelligentsia deitutako hori arrén ustiatu euskararen lanabes, mekanismo eta material guztiak an norabide bakarra (garabidea). 

Eta norabide horrexetan aurkitzen dugú "gutxio handia ze...", estruktura bát ze atera dugún ti Orotariko Euskal Hiztegia: 

(Con adj., part. o similar)

gütiago xuriak, gutiago nahasia, gutiago gai, gutiago gizon [OEH]

Estruktura hori zuzenean harrapa dadin, hasi ginen erabiltzén "gutxio" euskal forma lokala, zein gainera dén laburragoa:

Eta, esan gabe doa, "ze" konparatibo hori ondo testigatua dago an gure idazki zaharrak, nahiz Euskaltzaindia-k baztertua izan (a ze perspektiba-falta!).

Eta holaxe osatzen da gure goragoko erabilera: "gutxio handia ze...", zein antzera izan litekén: "gutxiago handia ze...". Sinpleki da euskara hutsa an norabide ona. [3260]

OBJETIBOKI, "euskara modernoa" dá are pobreagoa ze euskara batua, zein dén ondo pobreagoa zein betiko euskara osoa kin aukera progresibo optatiboak (lexikoki eta sintaktikoki). Eta kontua da ze behar dugu euskara aberastu bat, ez euskara are pobretuagoa

Atzokoan Erramun Gerrikagoitia-k idazten zuén honako komentarioa burúz atzoko titulua:

Zer titulu txalogarria eta ere ondio egiazkoa. Beraz txalo, txalo ki Jesus Rubio.

Esker anitz, Erramun. Gogora daigun: 

"Euskara modernoa" dá euskara batu are pobretuago bat. Hori ezin da izan euskara modernoa (espero daigun), eta hala balitz izanen litzake desastre bat, betiko ezbidea (izatekotan, euskara modernoa, zinez modernoa, izanen litzake betiko euskara osoa kin aukera prepositibo optatiboak, euskara aberastu bat, ez euskara pobretu bat)

Eta bai, justu-justu holaxe da, OBJETIBOKI: "euskara modernoa" dá euskara batuaren versio pobreago bát, non, Josu Lavin-ek dioskunez, soilik hautatuko dirén interneteko aukera erabilienak, zein, jakina, egonen dirén total baldintzatuak ganik Euskaltzaindia. 

Hortaz, aukera modernoak izanen dirá aukera batuak (guztiz nagusiki), baina ez aukera batu guztiak, baizik soilik erabilienak an internet, non, adibidez, idazle klasikoek ez duten izanen (ia) batere eraginik respektu eguneroko kazetak edo irakaskuntza guztietako lanak, antzera nola ez duten izanen (ia) batere eraginik gure hemengo 3259 sarrera hauek:

... "euskara modernoa"-k hautatzen ditú erabilera kuantitatiboki nagusiak, orduan euskara modernoan guztiz nagusituko dirá Euskaltzaindia-ren joera zentralak, halan ze edozein erabilera minoritario, nahiz euskara batua izan, nekez sartuko da an euskara modernoa. 

Bestalde, OBJETIBOKI gertatzen da ze tresna guzti horiek zein diren erabiltzen an "euskara modernoa", berdin-berdin erabili ahalko dira an betiko euskara osoa kin aukera progresibo optatiboak (esan nahi baita berdin-berdin, gabén ukitu koma bat ere), bitárten alderantziz ez: aukerako euskara progresiboan erabiliko dira hainbat estruktura eta lanabes progresibo eta arras funtzional zein baztertuko diren an modernoa. 

Esan nahi baita ze baztertutako aukerak ez dira izanen edozein, baizik horiek ze emanen dioten hizkuntzari aukera modernoa ki eman informazio rhematikoa an modu irekia, jarraitua, progresiboa, koherentea, potentea, erosoa, reflexiboa, efizientea eta efektiboa, beti ere aukeran.

Jar daigun adibide bat ustez erakusgarria respektu izaera pobretzaile eta biziki kaltegarria on "euskara modernoa" respektu aukerako euskara progresiboa: ikustagun desberdintasunezko konparatiboak. Hor, euskara batu pobretuak baztertuko ditú aukera guztiak zein ez dirén "...baino". Kitto. Bukatu da kontua.

Esan nahi baita ze "euskara modernoa"-k sistematikoki baztertuko ditú "ze", "zein", "zeinda", "nola",... konparatibo progresiboak, adibidez. Hau da, baztertuko ditú expresioak nola "handiago ze..." eta, zér esanik ez, baita baztertuko ditu expresioak nola "gutxio handia ze...", zein guztiz normalak baitira an aukerako euskara progresiboa.

Beraz, OBJETIBOKI, "euskara modernoa" dá are pobreagoa ze euskara batua, zein dén ondo pobreagoa zein betiko euskara osoa kin aukera progresibo optatiboak. Eta kontua da ze behar dugu euskara aberastu bat, ez euskara are pobretuagoa. [3259] [>>>]