asteartea, uztaila 03, 2007

PP3: Ari gara burúz kalitate komunikatiboa

[Erantzunez tu Patxi Petrirena burúz bere erantzuna tu Erramun Gerrikagoitia, zein irakur daiteke hemen. Ikus halaber PP1 eta PP2.]

Imajina dezagun hurrengo titularra:
Un proyecto de ley de reducción de impuestos ha aceptado el gobierno francés.
edo:
Un proyecto de ley de reducción de impuestos ha sido aceptado por el gobierno francés.
eta konparatu kin:
El gobierno francés ha aceptado un proyecto de ley para reducir los impuestos
Kontua da kalitate komunikatiboa.

Gauza da ze, azken bersio horretan, informazio berri-xeheena (rhema) doa zabaltzen eta fintzen aurrerantz (zenbat eta xeheago, azkenerago), halako moldez non, adibidez, segitu genezake zehazten rhema hori gabéz arazorik:
El gobierno francés ha aceptado un proyecto de ley para reducir los impuestos a los jóvenes de entre 18 y 25 años que acceden a su primera vivienda
Hori da diskursibitatea, artikulazio egokia, ahaltsua, zeinetan pausa koherenteak egin daitezke non nahi den, prestatuz hurrengo pausua, hurrengo hitza, an modu reflexiboa.

Titularrak, orokorrean, izaten dira aski laburrak, baina euren laburrean ere nabaritzen dira diferentzia komunikatibo argiak artén ordena informatibo-progresiboa eta ordena adierazkor-regresiboa.

Ikus beste titular hau (zein aipatzen duzu):
Foru Aldundirako akordioak zehaztu gabe eratuko dira ...
Balirudike ze "akordio batzuk era batera eratuko dira". Segi dezagun:
Foru Aldundirako akordioak zehaztu gabe eratuko dira gaur Arabako Biltzar Nagusiak
Eta azkenean enteratzen gara ze eratuko direnak izango dira ... Arabako Biltzak Nagusiak. Konparatu kin honako hau:
Las Juntas Generales de Araba se constituirán hoy sin haber concretado los acuerdos para la Diputación Foral
Hor bai dela sekuentzia informatiboa, neutroa, progresiboa, ... (non, bide batez, ez dagoen inongo zirrikiturik tu gaizkiulertuak, zeren progresioá hon komunikazioa da koherentea).

Eta, jakina, rhema goaz finagotzen aurrerantz, eta jarrai genezake finagotzen an modu ezin prezisoagoa:
Las Juntas Generales de Araba se constituirán hoy sin haber llegado a concretar los acuerdos para la Diputación Foral sobre el reparto de las carteras de economía y medio ambiente
¿Berriaren euskaran ez dagoela aukera hoberik? Ba horixe da arazoa!

Etiketak:

igandea, uztaila 01, 2007

PP2: Tik titular koherente-ahaltsuak tu hizkuntza koherente-ahaltsuak

[Erantzunez tu Patxi Petrirena burúz bere erantzuna tu Erramun Gerrikagoitia, zein irakur daiteke hemen. Ikus halaber PP1.]

Dio hak G. Martín Vivaldi an bere liburua deitzen "Curso de redacción" (oso aipatua):
Se titula la noticia, no para despertar la curiosidad del lector, sino para satisfacerla, para atraer el interés del lector por medio de una declaración inteligente e inteligible. Si hay que adivinar lo que se dice o leerlo dos veces, el título es débil.
...
Nunca debe exagerarse en los títulos, ni poner demasiado énfasis en lo que se dice con el afán publicitario de atraer la atención. Hay que ser justo y preciso en la expresión. No intente nunca sorprender la buena fe del lector: es peligroso y, a la larga, desprestigia. Piénsese que a la gente no le gusta que la engañen. La verdad es de por sí suficientemente atractiva. [335. or.]
Hortxe dauzkagu bi aipu beté intuizio arras sujerenteak burúz zer den eta zer ez den titular informatibo bat.

Bistan da, titular informatiboetan ez da egon behar zirrikiturik tzat interpretazio (total edo partzial) okerrak. Esan nahi baita ze irakurleak zapaldu behar du lur segurua kin pausu segurua an norabide segurua, koherentea, dudabakoa, sorpresabakoa. Zeren bide erdiko dudak edo zuzendu beharrak ez dira orokorrean gauza ona, eta, epe luzean, desprestijiatzen dute medio bat, eta ... hizkuntza bat (baldin ezagutzen bada alternatiba ahaltsuagorik, behintzat).

Izanez ere, alde batetik dauzkagu titular diskursiboak (eta bide beretik: esaldi diskursiboak, ordena diskursiboak edo/ta hizkuntza diskursiboak), ahaltsuak, irekiak, neutroak, pausatuak, reflexiboak, ondo autonomoak, ..., eta, gero, bestetik, dauzkagu titular adierazkorrak (eta bide beretik, esaldi adierazkorrak, ordena adierazkorrak edo hizkuntza adierazkorrak), ahalgabeak, itxiak, enfatikoak, urjentziaz beteak, bapatekoak, ondo kontestualak, ... zein baitira komunikatiboki askoz mugatuagoak eta primarioagoak zi euren kide diskursiboak.

Hizkuntzak ere, berdin.

[Erantzun honek jarraitzen du hemen.]