Mitxelena (1961) gain 1025eko "De ferro de Alava": "El cambio vasco de 'l' intervocálica a 'r' aparece ya cumplido."

Atzokoan galdetzen genion i geure burua gain posibilitatea ezen "euskara" hitzaren forma etor litekén ti "euskala" zaharrago bat, non aurkituko genukén "la" partikula modala (gure ikuspegitik, semantikoki egokia), eta nondik "-l-" intervokalikoa pasatuko zén ki "-r-". 

Azken finean, eta dirudienez, aldaketa hori ("-l-" intervokalikoa > "-r-") aski burutua zén an 1025 inguruko dokumentu bat ("De Ferro de Alava") zein aurkitu baitzen an Kukullagako monastegi errioxarra. Honela komentatzen digú Mitxelena-k dokumentu hori an bere "Textos arcaicos vascos" (1961):

El cambio vasco de l intervocálica a r aparece ya cumplido: cf. vasc. Padura frente a rom. Padul, mod. Paul. [Mitxelena, 1961, berreditatua an 1990:29]

"Euskala" forma zaharra izan balitz, ez lirudike bereziki zaila bere evoluzioa ki "euskara". [1790] [>>>]

Irigoyen (1977): "..., jatorriz '-l-' ez bada ere"

Esaten genuen atzo ze:

Beraz, bádirudi ze "-(k)ara" forma izan liteké zaharragoa zein "-(k)era".

zeren:

Euskara gisako formak aldamenean beti euskaldun eta Euskal Herria gisakoak bakarrik dituzte: euskara + dun > euskaldun --aurreko elementuak azken bokala galtzen du eta -r- > -l- bihurtzen da normala denez, jatorriz -l- ez bada ere-. [Irigoyen, 1977:522]

Hor, Alfonso Irigoyen-ek ondorengoa zehazten du an bere azalpena:

..., jatorriz -l- ez bada ere- [Irigoyen, 1977:522]    

zeren galde geneio ki geure burua ea "-l-" hori izan zitekén jatorrizkoa. Hala balitz, aurkituko ginake aurré ...

euskala > euskara

forma zaharrago bat, non azken "-la" hori interpreta geinke nola gure betiko "la" modal zaharra, berbera zein agertzen dén an "(h)ala", adibidez (edota, gero, an perpaus menderatu konpletiboak). Hipotesi horren arabera, "-(k)ara" ez litzake izanen mailegua (nola batzutan konsideratu den), baizik euskaran oinarritutako formazioa. [1789] [>>>]

Has gaitezen ti bukaera: "-(k)ara"

Ikusten genuen atzo nóla Lakarra-k (2006) egiten zuén honako derivazioa:

*e - (ra) - non - tz - i + -(k)ara > (h)euskara

non hasi nahi genuke ti bukaera, esan nahi baita ti "-(k)ara" edo "-(k)era", galdétuz: zéin litzaké bietan zaharragoa? Alfonso Irigoyen-ek (1977) dio honako hau:

Honek argi adierazten du forma zaharra Euskal Herri osoan euskara zela ... [Irigoyen, 1977:522-523]

Beraz, bádirudi ze "-(k)ara" forma izan liteké zaharragoa zein "-(k)era". [1788] [>>>]

Lakarra-k (2006) azaltzen dú "-ts(i)" bukaera verbala abiátuz ti etimologia on "euskara" hitza

Lakarra-k (2006) azaltzen dú "-ts(i)" bukaera verbala abiátuz ti etimologia on "euskara" hitza, honela: 

Saiatuko gara ulertzen eta komentatzen azalpen hori an ondorengo sarrera(k). [1787] [>>>]